بملاحظه اينكه حالت سابقهاش متيقّن نيست مورد اشكالست زيرا نميتوان وقتى را يافت كه زن وجود داشته و موصوف به عدم كونها قرشية باشد تا در زمان شك بتوا آن را استصحاب نمود و اصطلاحا در اصول از آن به استصحاب عدم ازلى نام مىبرند و چون شرح اين اصل و اشكالى كه بر آن وارد است مناسبتى با اين مقام ندارد و محلّش كتب اصولى است لاجرم از تفصيل بيشتر صرفنظر مىكنيم .
قوله : و هى على ما ذكره الجوهرى : ضمير [ هى ] به نبطيّه راجعست .
قوله : بين العراقين : مراد از [ عراقين ] بصره و كوفه است .
قوله : و الحكم فيها مشهور : مقصود از [ حكم ] اتّحاد آنها با زنان قرشى است و ضمير در [ فيها ] به نبطيّه راجعست .
قوله : و مستنده غير معلوم : ضمير در [ مستنده ] به حكم راجع است .
قوله : و اعترف المصنف بعدم وقوفه فيها على نصّ : ضمير در [ وقوفه ] به مصنف ( ره ) و در [ فيها ] به نبطيّه راجعست .
قوله : و الاصل يقتضى كونها كغيرها : ضميرهاى مؤنث به نبطيّه راجعست .
مؤلف گويد :
احتمال دارد مقصود از اصل عمومات ادلّه باشد به اين تقرير كه عموم يا اطلاقات دلالت بر پنجاه سال دارد نهايت در خصوص زنان قرشى مخصّص يا مقيّد وارد شده و چون در زنان نبطى مخصّص و مقيّدى نداريم تنها شهرت فتوائين بر آن قائم است حكم آن از نظر دخول در
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 305
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٠٥