كف پا بدون جرم و رطوبت باشد مثل اينكه بول خشك شده باشد در اين صورت مجرّد تماس پا با زمين موجب حصول طهارت آنست و فرقى در اين حكم نيست بين اينكه زمين خشك باشد يا مرطوب مشروط به اينكه رطوبتش به حدى نباشد كه از اسم ارض خارج شده و به آن باتلاق يا گلزار گويند .
قوله : و هل يشترط طهارتها ؟ وجهان و اطلاق النصّ و الفتوى يقتضى عدمه : در طهارت و عدم طهارت زمين دو وجه محتمل است :
1 - طهارت شرط باشد زيرا شئ متنجّس مطهّر نيست .
2 - شرط نباشد زيرا دليل بطور مطلق زمين را مطهّر دانسته ، چنانچه مشهور نيز بطور مطلق فتوى دادهاند و مقصود از اطلاق نص ، نصوصى است كه در اين باب وارد شده از جمله روايتى است كه مرحوم صاحب وسائل در ج 2 ص 1047 از على بن ابراهيم ، از پدرش ، از حماد ، از حريز ، از محمّد بن مسلم نقل فرموده :
قال : كنت مع ابيجعفر عليه السلام اذ مرّ على عذرة يابسة فوطأ عليها فاصابت ثوبه فقلت جعلت فداك قد وطئت على عذرة فاصابت ثوبك ، فقال : أليس هى يابسة فقلت : بلى ، قال : لا بأس ، انّ الارض يطهّر بعضها بعضا .
متن :
« و التراب في الولوغ » فإنه جزء علة للتطهير ، فهو مطهر في الجملة .
شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
3 - خاك در ولوغ سگ مطهّر مىباشد .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 166
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٦٦