اگر روايت نصب « شاء » صحيح باشد أولى وبهتر اينستكه براي « شاء » ناصبي مقدّر بگيريم يعنى بگوئيم تقدير چنين است . أم أرى شاء .
وبدين ترتيب عطف از قبيل عطف جمله بر جمله مىباشد .
شرح
قوله : وقد انشده : انشاد عبارتست از اينكه شعري را كه ديگرى سروده است شخص بخواند در مقابل انشاء كه آن عبارتست از سرودن شعر .
قوله : في مجلس الرّشيد : مقصود هارون الرّشيد است كه خليفه پنجم حكومت عبّاسيّين بوده .
قوله : بحضرة الأصمعي : اصمعى لقب أبو سعيد عبد الملك بن قريب است ، وى از اشهر رواة عرب واحفظ آنها نسبت به اشعار محسوب مىشود .
قوله : فردّه عليه الأصمعي : ضمير منصوبى در « فردّه » به رفع ودر « عليه » به كسائى عود مىكند .
قوله : فسكت : يعنى سكت اصمعى .
قوله : ووجهه : يعنى ووجه قول كسائى وممكنت آنرا به سكوت اصمعى راجع بدانيم .
قوله : وصوّب : يعنى صحيح قرار داده است .
قوله : فقال : يعنى قال ابن الشجري .
قوله : رئمانها للبّو : كلمه « بوّ » پوست مملّو از كاه را مىگويند يعنى عطوفت ومهربانى نشان دادن ناقة نسبت به پوست بچهاش كه مملّو از كاه مىباشد .
قوله : بانفها : يعنى با بيني خود ، ومنظور بوئيدن آن مىباشد .
قوله : عطيتها ايّاه : ضمير مؤنث در « عطيّتها » به ناقة راجع بوده و « ايّاه » به بوّ بر مىگردد .
قوله : لا عطيّته لها غيره : ضمير در « لها » به ناقة ودر « غيره » به « رئمان » راجع است يعنى غير از « رئمان » وعطوفت كه عبارتست از همان بوئيدن با بيني هيچ عطيّه
و
الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — صفحة 320
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٢٠