بخششى براي ناقة نسبت به جلد مزبور وجود ندارد .
قوله : لم يبق لها عطية : ضمير در « لها » به ناقة راجع است .
قوله : وانّما حق الاعراب والمعنى النصب : امّا اعراب بخاطر آنكه « تعطى » نياز بمفعول دارد ودر صورت نصب « رئمان » اين كمبود ونقيصه برطرف ميشود .
وامّا معنا بخاطر آنكه با نصب « رئمان » براي ناقة نسبت به بچّهاش عطيّهاى فرض كردهايم درحاليكه اگر آنرا با نصب بخوانيم عطيّهاى براي آن باقي نميماند .
قوله : لانّ المراد به القبيلة : علّت است براي اينكه « عامر » مفرد است ومعذلك ضمير جمع بآن عود كرده .
قوله : مثلها : يعنى مثل « من » .
قوله : أرضيتم بالحياة الدنيا الخ : آية ( 38 ) از سوره توبه .
تجزيه وتركيب
أ : همزه استفهام .
رضيتم : فعل ماضي ، جمع ، مذكر ، حاضر ، ثلاثي مجرّد ، از باب علم ، يعلم ، لازم ، معلوم .
باء : حرف جار .
الحياة : مجرور به « باء » ، متعلق به « رضيتم » ، مضاف .
الدنيا : مضافاليه .
من : حرف جار ، بمعناى « بدل » .
الآخرة : مجرور به « من » ، متعلق به « رضيتم » .
قوله : وانكر ذلك بعضهم : مشاراليه « ذلك » كون من بمعنى البدل مىباشد .
قوله : انّ ثعلبا الخ : ثعلب لقب أبو العباس أحمد بن يحيى است ، وى از شيوخ كوفه واز معاصرين مبرّد نحوى است كه بينشان مباحثات ومناظرات متعدّدى واقع شده .
الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — صفحة 321
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٢١