تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — صفحة 259

مساهمون:

ص٢٥٩
متصل مىگردد اصلشان بازگشت مىنمايد . وامّا « واللّه » : واو ، حرف قسم است كه بر سر اسم ظاهر يعنى « اللّه » درآمده ووقتي اسم ظاهر را به ضمير مبدّل كرده بجاى « واو » أصل حروف قسم كه « باء » باشد بر سر آن درآمده ومىگويند بك وهمانطوريكه اشاره شد جهت آنستكه ضمير أشياء را باصلشان بر مىگرداند . سپس اشكال ديگرى كه باينقول ( اسم انّ ضمير شأن است ) وارد است اينكه طبق آن مىبايد لام داخل بر سر « ساحران » را لام داخل بر خبر مبتدأ بدانيم وچنانچه قبلا گفته شد لام بر سر خبر مبتدأ داخل نمىگردد . برخى ديگر از أدباء گفته‌اند : هذان اسم « انّ » مىباشد . بعضي از ايشان گفته‌اند اگرچه اسم « انّ » بايد منصوب باشد ودر اينجا مرفوع است ولى اين رفع طبق لغت بلحارث بن كعب بوده كه تثنيه را دائما با الف استعمال مىكنند چه در حالت رفع وچه در غير آن مانند آنچه در قول أبو النجم عجلى آمده :
انّ أباها وابا أباها * قد بلغا في المجد غايتاها
يعنى : بدرستيكه پدر ليلى وپدر پدرش در مجد وبزرگى به منتهاى آن رسيده‌اند . شاهد در « غايتاها » است كه تثنيه بوده ودر حال نصب است ومعذلك با الف آمده همانطوريكه در آية چنين مىباشد . البتة اين وجه را ابن مالك اختيار كرده است . وبعضي ديگر از أدباء گفته‌اند : كلمه « هذان » مبنى است زيرا بر معناى اشاره كه از معاني حروف است دلالت دارد .
الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — صفحة 259 | سيد محمد جواد ذهنى تهرانى