جواب از اعتراض دوّم
از اعتراض دوّم اينطور جواب داده شده كه « لام » زائده بوده وبراي ابتدأ نيست واينكه أدباء مىگويند لام بر سر خبر مبتدأ داخل نميشود ومنظورشان لام ابتدأ بوده نه زائده . يا مىگوئيم :
« لام » بر سر مبتدأ محذوف درآمده وتقدير عبارت : لهما ساحران مىباشد .
ويا مىگوئيم :
« لام » را بعد از آوردن « انّ » در كلام بر سر خبر درآورديم بخاطر آنكه از نظر لفظ شباهت به « انّ » مؤكّده دارد چنانچه معلوط قريعى نيز گفته است :
ورجّ الفتى للخير ما ان رأيته * على السّن لا يزال يزيد
يعنى : جوانمرد سخى را به عمل خير واحسان اميدوار ساز تا ما دامى كه مىبينى باعمال خير مبادرت مىورزد وپيوسته زياد مىكند خير وخوبى را نسبت بتو بواسطة زياد شدن عمر أو وهرچه زياد مىشود عمرش احسان وبخشش نيز بتو زياد مىگردد .
شاهد در زائد بودن « ان » است بعد از « ماء مصدريّه » بخاطر شباهت اين « ما » به « ماء نافيه » .
تضعيف جواب اوّل از اعتراض دوّم
اعتراض دوّم بر كلام مبرّد اين بود كه « لام » بر سر خبر مبتدأ درنمىآيد .
از اين اعتراض سه جواب داده شده :
1 - لام داخل بر سر خبر مبتدأ در اينجا زائده است نه ابتدائية تا دخولش بر خبر مبتدأ جايز نباشد .
2 - لازم بر سر مبتدائى داخل شده كه حذف گرديده .
3 - لازم بعد از « انّ » زائده واقع شده بخاطر آنكه « انّ » بمعناى « نعم » شبيه است به انّ موكّده .