دو امر از آنچه در اينجا گفته شد مورد اختلاف است :
الف : لفظ « ان » كه بماضى وامر متصل ميشود آيا همان است كه بمضارع وصل مىگردد يا غير آن مىباشد ؟
طبق آنچه گفته شد لفظ « ان » در هردو موضع يكى مىباشد ولى ابن طاهر با اين گفته مخالف بوده واينطور پنداشته كه لفظ « ان » در ايندو مورد متغاير بوده وآنچه ماضي صله آنست با آنچه مضارع صلهاش واقع ميشود فرق دارد وبراي اثبات اينمدعا به دو دليل متمسّك شده :
الف : لفظي كه مضارع صلهاش مىباشد آنرا خالص براي استقبال قرار مىدهد لذا بر غير استقبال داخل نميشود همچون : سين وسوف كه اينطور مىباشند .
ب : لفظ « ان » اگر ناصبه باشد محلّ آن محكوم بنصب است چنانچه ماضي اگر بعد از « ان » شرطيّه قرار بگيرد محلّا مجزوم مىباشد حال اگر ملتزم شويم « ان » داخل بر ماضي همانست كه بر مضارع درمىآيد مىبايد باين معنا نيز اعتراف كنيم كه محل ماضي نيز در اينفرض همچون محل مضارع منصوب مىباشد درحاليكه احدى بآن قائل نيست .
جواب مصنّف از دو استدلال ابن طاهر
مصنّف گويد :
جواب از استدلال اوّل ابن طاهر اينستكه مىگوئيم :
اينكلام با نون تأكيد نقض مىشود چه آنكه نون تأكيد فعل مضارع را خالص براي استقبال قرار مىدهد ولى در عين حال بطور شيوع وباتّفاق أدباء به فعل امر نيز ملحق ميشود .
ونيز استدلال يادشده را مىتوان با أدوات شرط منقوض قرار داد زيرا اين ادات مضارع را خالص براي استقبال قرار مىدهند ولى معذلك باتّفاق أرباب أدب بر ماضي داخل مىشوند در اينجا نيز مىگوئيم اگرچه « ان » فعل مضارع را خالص براي استقبال