اينستكه :
خبر « انّ » حذف شده وتقدير « انّى لا أقدر على ذلك » مىباشد وجمله باينجا ختم شده وما بعد آن يعنى : اذن أهلك جمله مستأنفه مىباشد وبدين ترتيب اذن در صدر كلام قرار گرفته وشرائط عمل نصب موجود است .
سپس مصنّف مىگويد :
واگر بگوئى : اذن يا عبد اللّه أكرمك مىبايد أكرمك را با رفع قرائت نمائى زيرا بين آن واذن غير آنچه گفته شد فاصله شده .
پس از آن مصنّف گويد :
ابن عصفور اجازه داده است كه بين اذن وفعل مضارع ظرف فاصله شود ومعذلك عمل نصب صورت گيرد .
وابن بابشاذ فاصله شدن به نداء ودعاء را تجويز كرده است .
كسائى وهشام گفتهاند اگر بين آندو معمول فعل فاصله شود نصب جايز است .
ولى كسائى نصب را از رفع أرجح دانسته وهشام رفع را از نصب بهتر قرار داده است .
سپس مصنّف مىگويد :
واگر بشما گفته شود :
أحبك ( دوستت دارم ) .
بايد در جواب بگوئى :
اذن اظنّك صادقا ( در اين هنگام تو را صادق مىدانم ) .
به رفع « أظنك » زيرا فعل مضارعى است كه از آن معناى حال اراده شده نه استقبال .
شرح
قوله : بشرط تصديرها : ضمير مؤنث به « اذن » راجع است .
قوله : واستقباله : يعنى استقبال فعل مضارع .
الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — صفحة 115
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١١٥