قيامت است را به سرزمينى نسبتاً مطلوب مبدل ساخته است و كسى از وقوف در آن چندان احساس سختى و ناراحتى نمىكند .
وقوف پيامبر صلى الله عليه و آله در عرفات
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله روز عرفه را در « نَمِرَه » ، نزديكى عرفات ، كنار سنگ بزرگى فرود مىآمدند . اين سنگ ، صخرهاى در سمت راست عرفات بود . بعدها « مسجد نَمِرَه » را در مكان مورد نظر ساختند . محل وقوف رسول خدا صلى الله عليه و آله ، همان محل وقوف حضرت ابراهيم عليه السلام بوده است . قبيلهء قريش در دوران جاهلى و آغاز اسلام در عرفات وقوف نمىكردند ؛ زيرا معتقد بودند اهل حرم هستند و بايد بر خلاف ساير مردم در داخل حرم وقوف كنند ؛ يعنى آنان خود را « حُمْس » « 1 » مىدانستند ، ولى پيامبر صلى الله عليه و آله كه خود از قريش بودند ، همراه ساير مردم در عرفات وقوف مىكردند . خداوند در قرآن كريم اين ارزشهاى جاهلى را مطرود دانسته و آنان را مأمور ساخت تا هرجا كه همهء مسلمانان وقوف مىكنند ، وقوف داشته باشند . ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفاضَ النَّاسُ . . . . « 2 »
صحراى با عظمت و مقدس عرفات در سال دهم هجرى شاهد آخرين حج پيامبر صلى الله عليه و آله ( حَجّةالوداع ) بود كه يكى از حوادث مهم در تاريخ اسلام است . خطبهء مهم و تعيين كنندهء آن حضرت ، كه به حق آن را « منشور حقوق بينالمللى اسلام » نام نهادهاند ، در تاريخ اسلام جايگاه ويژهاى دارد . مشروح خطبهء طولانى پيامبر صلى الله عليه و آله در تمامى منابع تاريخى آمده است . بعضى گفتهاند پيامبر صلى الله عليه و آله براى ابلاغ اين خطبه بر فراز همان سنگى كه بعدها به صورت منبر ساخته شد ، ايستاده بودند . برخى از محدّثان اهل سنت
هامش
( 1 ) . حُمْس به كسانى گفته مىشود كه در دين پشتكارى سخت دارند . قريش ، كنانه ، بنى جديله و پيروانآنان را از آن جهت « حُمس » خواندهاند كه در دين سختگير بودند ، آنان خود را اهل حمس و صاحبان بيت و حرم مىدانستهاند . در مقابل حُمسيان ، اهل حِلّ يا حلّيان يعنى كسانى كه در خارج حرم زندگى مىكردند قرار داشتند . ( بنگريد ابن هشام ، سيرة النبويه ، ج 1 ، ص 199 ) .
( 2 ) . بقره : 199