خود آشنا و عارف شد . يا اينكه جبرئيل عليه السلام در روز عرفه بر ابراهيم عليه السلام وارد شد و مناسك حج را به او آموخت و با اعمال اين روز آشنا كرد . « 1 »
چنان كه از روايات بر مىآيد ، وقوف در عرفات نه تنها از اركان اصلى حج است و حج بدون عرفه حج نيست ، بلكه اين وقوف داراى فضايل بسيار ارزشمندى است .
خداوند سرزمين مقدس عرفات را ، كه حوادث مهمى در طول تاريخ به خود ديده ، براى ضيافت و پذيرايى از ميهمانان خود مقرر و سفرهء خاص انعام و اكرامش را در دامنهء « جبل الرّحمه » گسترانيده و از عموم ميهمانان و زائران بيتاللَّه دعوت كرده تا در ساعت و روز معين ، همه با هم ، گرد خوان نعمت بىدريغش بنشينند و از لطف و رحمت بيكرانش برخوردار شوند . اين وقوف از ظهر شرعى تا غروب آفتاب روز نهم ذىحجه است و پس از آن مىتوان از عرفات به سوى مزدلفه خارج شد . گفتنى است كه اهلسنت علاوه بر عرفات ، روز قبل از عرفه ؛ يعنى روز ترويه ( روز هشتم ذىحجه ) را در منا وقوف وبيتوته مىكنند و سپس صبح روز نهم به سوى عرفات پياده مىروند تا ظهر به عرفات برسند و آنگاه غروب از عرفات بارديگر به سوى منا بر مىگردند ؛ اما شيعيان مستقيم از مكه به عرفات مىروند تا ظهر شرعى در آنجا وقوف كنند .
امروزه براى راحتى و آسايش حجاج و تسهيل امور مربوط به وقوف در عرفات ، كارهاى چشمگيرى انجام گرفته است . خيابانهاى وسيع ، جادههاى پهن با چندين باند ، پلهاى هوايى روگذر و زيرگذر در مسير عرفات ، مشعر ، كاشت يكصد هزار درخت براى تلطيف هوا و ايجاد سايه و نيز استفاده از پمپهاى قوى براى پخش قطرات آب در فضا و خنك كردن هوا ، ايجاد مراكز بزرگ درمانى ، خدماتى و همه اينها ، بيابان خشك و سوزان عرفات ، كه فلسفهء اصلى وقوف در آن يادآورى گرما و سرگردانى در روز
هامش
( 1 ) . فاكهى ، اخبار مكه ، ج 5 ، ص 9 ؛ ياقوت حموى ، معجم البلدان ، ج 4 ، ص 104 ، در علل الشرايع آمده است كه امام صادق عليه السلام در وجه تسميه عرفات چنين فرمودهاند كه جبرائيل عليه السلام روز عرفه بر ابراهيم فرود آمد و به او گفت به گناهانت اعتراف كن و مناسك را بشناس و لذا آنجا را عرفات ناميدند . ( صدوق ، همان ، ج 2 ، ص 436 ) .