ارزشمندى آمده كه نشان از فضل و دانش كاتبان متخصص دارد . از جمله به استناد آنچه در خود يك نسخه از متن عربى قانون بوعلى آمده است ؛ كاتبى به سال 1003 ه . ق كه حكيم محمد باقر قمى نام دارد ، در شهر قم ، نسخهاى از آن را به دست خويش كتابت كرده و در حواشى آن به برخى نسخه بدلها اشاره كرده است .
شناسايى رسالهء حفظ الصّحه
يكى از رسالههاى پورسينا كه براساس آنچه بدان آگاهى يافتهايم ، گويا تاكنون به چاپ نرسيده است ، رسالهء حفظ الصحهاى است كه روانشاد يحيى مهدوى در كتاب خود آن را از آثار او برشمرده است . « 1 » فؤاد سزگين در كتاب تاريخ نگارشهاى عربى خود از بو على سينا يادكردى ندارد و روانشاد شرف الدين خراسانى مدخلنويس دائرة المعارف بزرگ اسلامى نيز به فهرست كامل آثار پزشكى او اشاره نكرده است . « 2 » شايد كاملترين فهرست آثار پزشكى ابن سينا را بتوان فهرست مصنّفات و مؤلّفات بوعلى سينا نوشتهء روانشاد يحيى مهدوى دانست ، امّا در عيون الانباء فى طبقات الاطباء كه نزديك به دو سده پس از مرگ بوعلى تدوين آن آغاز يافته ، احتمال كارهاى منسوب به او كه پس از آن بدان افزوده شدهاند ، كمتر خواهد بود . ابن ابى اصيبعه نوشتارهاى پزشكى زير را از آثار پورسينا برشمرده است :
1 . قانون در طب كه در جرجان نگارش آن را آغاز كرده و در رى ادامه داده و در همدان آن را به پايان برده است .
2 . كتاب القولنج كه آن را به هنگام حبس در قلعهء فردجان به نگارش درآورده و يادآور شده كه همهء رساله يافت نشده است .
3 . رسالهء الادوية القلبية آن را در همدان تصنيف كرده و آن را به شريف سعيد ابى الحسن على بن الحسين الحسينى تقديم كرده است .
هامش
( 1 ) . مصنفات و مؤلّفات ابن سينا ، ص 74 .
( 2 ) . دائرة المعارف بزرگ اسلامى ، ج 4 ، صص 457 - 459 .