تخطي إلى المحتوى الرئيسي

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى) — صفحة 294

مساهمون:

ص٢٩٤
ديسقوريدوس گويد : ميعهء سايله ، دسم « 1 » مر تازه است . مر تازه مىكوبند و عصير آن مىگيرند « 2 » . و در بعضى كتب به جاى ميعه ، اصطرك مذكور است و آن ميعهء يابسه است « 3 » بر قول بعضى و بعضى صمغ زيتون را اصطرك گويند . و گفته‌اند اصطرك « 4 » نوعى از ميعه است . و آن صمغ درختى است شبيه به درخت سفرجل « 5 » . و ابو جريج « 6 » گويد : ميعه ، صمغ درختى است در بلاد روم . و همچنين پوست آن درخت مىكوبند « 7 » يا در آب مىپزند و آب آن « 8 » مىگيرند . عصير و طبيخ « 9 » ، ميعهء سايله است و جرم كثيف غليظ « 10 » ، ميعهء يابسه « 11 » . و بعضى آن را اصطرك گويند و بعضى صمغ زيتون را اصطرك گويند . على اىّ حال ، مراد از اصطرك كه در بعضى كتب ، عوض لبنى و ميعه در ترياق مذكور است يكى از اقسام ميعه است نه صمغ زيتون . و مختار از ميعهء سايله آن است كه به نفس خود سايل « 12 » گردد . گرم است در اول سيوم « 13 » ، خشك است در دوم . و ميعهء سايله به شش و سينه نافع است . تقويت « 14 » معده و تنقيهء دماغ بكند « 15 » و سينه را پاك سازد « 16 » و حيض « 17 » براند . و ميعهء يابسه قبضيّتى دارد . نافع است به خوردن گوشت ضفادع « 18 » سميّت « 19 » و لدغ « 20 » موغالى « 21 » . شربتى يك مثقال است بعضى گويند مضر است به شش ، مصلحش مصطكى است .
هامش
( 1 ) . م : وسم . ( 2 ) . تذكرهء جامع ابن بيطار ، ج 1 ، ص 466 . ( 3 ) . س : - است . ( 4 ) . م : - اصطرك . ( 5 ) . ن : سفرجلى . ( 6 ) . س و ن و م : ابو جريح . ( 7 ) . م : مىگويند . ( 8 ) . م : - آن . ( 9 ) . س : طبيح . ( 10 ) . ن : - غليظ . ( 11 ) . تذكرهء جامع ابن بيطار ، ج 2 ، 466 . ( 12 ) . م : سائل . ( 13 ) . س : سئوم ، ن : اول و سيم . ( 14 ) . س : تقويه . ( 15 ) . م : - بكند . ( 16 ) . ن : دماغ و سينه نمايد . ( 17 ) . س : حيص براند . ( 18 ) . س : صفادع ، ن : ضفادع . ( 19 ) . ن و م : سميّة . ( 20 ) . س : لذع . ( 21 ) . س و ن و م : - و لدغ موعالى . ضبط نزديك‌تر به يونانى موغالى است .