تخطي إلى المحتوى الرئيسي

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى) — صفحة 244

مساهمون:

ص٢٤٤
شود . و چندان آب بخورد كه شكمش بطرقد و بميرد « 1 » . و بلوطيه را درونيوس « 2 » گويند « 3 » . و نزديك درخت بلوط مأوى دارد و بوى كريه از آن آيد . و از اين طبقه جاورسيه « 4 » است كه لونش « 5 » مشابه جاورس « 6 » باشد « 7 » . و از اين طبقه و طفاره « 8 » است . و آن مارى است كوچك باريك كوتاه . بر درخت بالا رود و خود را به مردم اندازد « 9 » . و از اين طبقه اقشا « 10 » است و لونهاى مختلف دارد . به يونانى سيسطالى گويند « 11 » . و از اين طبقه معفنه « 12 » در بلاد شام و مصر « 13 » بود . سر پهن دارد و گردن باريك دارد و دنبال كوتاه و الوان خطوط بر بدن دارد « 14 » . طبقهء سيوم تنين « 15 » است
[ 15 b ]
كمترين پنج گز بود « 16 » و بزرگش تا سى و پنج گز باشد « 17 » . در بلاد هند « 18 » بسيار است « 19 » . و ابن ابى صادق بعضى از اقسام ردّيه ديگر « 20 » ذكر مىكند « 21 » : يكى شاه « 22 » و آن مارى است كه چون شخصى « 23 » بگزد آن شخص قدرت نداشته باشد « 24 »
هامش
( 1 ) . در قانون بوعلى ( ترجمهء فارسى ، ج 5 ، ص 68 ) از نوعى مار با عنوان تشنگىآور ياد شده كه در اين بخش نويسندهء ترياق فاروق آن را نياورده است . ( 2 ) . م : درنييوس . ( 3 ) . در ترجمهء فارسى قانون بوعلى ( ج 5 ، ص 67 ) نام او را به يونانى دروينوس آورده و در توضيح يادآورى شده كه در نسخهء عربى درويبوس بوده است . ( 4 ) . ن : حاورسيه ، م : جاورسيد ( ؟ ) . ( 5 ) . ن و م : نوش . ( 6 ) . م : جاورسن . ( 7 ) . ن : بود . قانون در طب ، ج 5 ، ص 68 . ( 8 ) . ن و م : طبقه طفاره و غفاره . ( 9 ) . قانون در طب ، ج 5 ، ص 67 . ( 10 ) . ن : رقشا . ( 11 ) . قانون در طب ، ج 5 ، ص 68 . ( 12 ) . در نسخهء اساس بىنقطه آمده است ، ن : معفنه ، م : مغفنه . ( 13 ) . م : بصره . ( 14 ) . م : + و . قانون در طب ، ج 5 ، ص 70 . از او در متن قانون با نام مار سيسير ياد شده است . ( 15 ) . م : طبقهء سيم نتين . ( 16 ) . ن و م : باشد . ( 17 ) . م : - باشد ، + واژهء ناخوانا كه خوانده نشد . ( 18 ) . م : هندوستان . ( 19 ) . قانون در طب ، ج 5 ، ص 71 . ( 20 ) . ن و م : - ديگر . ( 21 ) . متأسفانه منبع ياد شده يعنى شرح مسايل او دسترس‌پذير نبود تا بدان ارجاع داده شود . ( 22 ) . ن : مكر ساه ، م : مشاح . ( 23 ) . ن و م : كسى . ( 24 ) . م : + كه ساكن باشد .