تخطي إلى المحتوى الرئيسي

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى) — صفحة 169

مساهمون:

ص١٦٩
متن ساقط نشود و يا بدخوانى نگردد . گرچه ساعت‌هاى فراوانى براى اين تصحيح صرف شد ، ولى شايد براى برخى كسان ، اين كار بيهوده و يا ناخوشايند باشد ، اما اگر برآيند آن ارائهء نسخه‌اى دقيق از متن باشد و توضيحات آن براى پژوهشگران سودمند افتد ، بىآنكه اختلاف نسخ براى آنها مستقيما كاربردى داشته باشد ، به هدف خود ، كه ارائهء متنى منقّح براى علاقه‌مندان تاريخ پزشكى و داروسازى و نيز دوستداران ميراث ادب پارسى باشد ، نزديك شده‌ام تا مقدّمه‌اى باشد براى جوانان نسل امروز كه به پژوهش و احياى ميراث كهن علمى ايران و اسلام بپردازند . نسخهء كتابخانهء مجلس ، بسيار ريزنويس است تا آنجا كه گاه براى اطمينان از صحت يك واژه بايد به دو نسخهء ديگر مراجعه مىشد . ولى در مجموع ، اين نسخه در ضبط نام‌هاى خاص كه به ويژه مفردات و مركّبات دارويى همچون نام‌هاى كانسارى و گياهى و جانورى باشد ؛ دقيق‌تر بوده و نادرستىهاى آن كمتر است . و دو نسخهء ديگر كه متعلق به كتابخانهء مرعشى نجفى است به عنوان نسخه بدل قرار داده شد . نسخهء 2563 مرعشى كهن‌تر و درست‌نويس‌تر بوده و نسخهء ديگر بسيار نادرست نگار است . رسم الخط كتاب به شيوهء امروزى مصحّحان ، با انجام قواعد ويرايش تغيير داده شد . و چون نسخهء اساس ، نقطه‌گذارى و علائم متمايزكنندهء حروف الفبايى را كه مثلا ك و گ ، يا ب و پ ، يا ج و چ ، يا ز و ژ را نداشت ؛ براساس آنچه كه درست‌نويس‌تر بوده به ويژه در ضبط نام‌هاى خاص به منابع معتبر همچون صيدنهء ابو ريحان بيرونى تصحيح شادروان زرياب خويى ، برهان قاطع تصحيح دكتر محمد معين و ديگر منابع موجود مراجعه شده و ضبط درست آن آورده شد . گاه نسخهء اساس ، ضبطى نادرست داشت كه هريك از دو نسخهء ديگر كه ضبط صحيح‌ترى داشت در متن آورده شد و شكل نادرست اساس ، در پانويس يادآورى شد . و گاهى هر سه نسخه ، نادرست‌نويسى داشت كه ضبطهاى سه‌گانهء نادرست در پانويس آورده شده و شكل صحيح آن در متن ارائه شد . و چنانچه توضيحى براى