او در اين كتاب از حكما و پزشكانى كه ذيلا ياد مىشود ، نام برده است :
از پزشكان پيش از اسلام به نامهاى ديمقراطيس ، فلاغورس ، جالينوس ، ديسقوريدوس ، ماغينوس ، روفس ، فراسطس ، اندروماخس اول ، مثروديطوس ، فوثاغورس طبيب ، فلاغورس ، فراقلس ، افراقيس ، ديمطراناوس ، اندروماخس ثانى ، اقليدس ، مارينوس ، مسيح دمشقى و مامينوس برمىخوريم . چنانچه تحقيق كاملى بر روى اين دانشمندان ياد شده مىخواست انجام شود ، حجم توضيحات از متن كتاب فراتر مىرفت ، ولى بسيار گذرا زندگى آنان در پانويس ياد شده است كه خوانندگان ، ديدگاهى هر اندازه كوتاه نيز از اين فرزانگان داشته باشند .
از پزشكان و داروسازان و مترجمان پس از اسلام به نامهايى چون : حنين ابن اسحق ، اسحق بن سليمان ، ابن ماسويه ، عبد اللّه بن صالح ، ابن ابى صادق ، شيخ و شيخ الرئيس بو على سينا ، ابو ريحان بيرونى ، زكرياى رازى ، تياذوق ، ابو جريج ، بو حنيفه ، ابن جزله - و البته به عنوان صاحب منهاج ، ابن قف و با عنوان مسيحى زكرياى رازى با عنوان صاحب حاوى كه گويا نويسندهء ترياق فاروق در دورهاى مىزيسته كه كماكان ذهنيت زمانه ، گرد انتساب مخاريق الانبياء منسوب به زكرياى رازى را از ذهنها نزدوده بوده است و محتاطانه و شايد با تأثير از روح يزدى حاكم بر دربار نور الدين نعمت اللّه الحسينى به صاحب حاوى اشاره كرده و نه نام خود زكرياى رازى - ، ابن بيطار ، نجيب الدين سمرقندى ، قطب الدين شيرازى و از پزشكىنگاران پارسىتبار به اسماعيل جرجانى صاحب ذخيرهء خوارزمشاهى و على بن حسين انصارى شيرازى صاحب اختيارات بديعى و نيز ابو بكر على بن عثمان بن اسفرا الكاسانى مترجم صيدنه و البته تنها به نام مترجم كتاب صيدنه ابو ريحان ياد كرده است . شايد گرايش شيعى دورهء صفوى نيز براى ياد نكردن نام اين مترجم كه در كارنامهء خود نام ابو بكر و عثمان دارد ، بىسبب نبوده است .
از كتابهايى كه در ترياق فاروق به آن اشاره شده يكى رسالهء ترياق حنين بن اسحق است ، ديگرى صيدنهء ابو ريحان و ترجمهء آن ، منهاج البيان فيما يستعمله الانسان با نام مختصر
گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى) — صفحة 164
مساهمون: مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى
ص١٦٤