طبابت به حذاقت مشهور و در ساير علوم يگانهء روزگار خود بود . بنا بر آنكه در معالجه و مداوا بنا به احتياط . . . دست به جرأت نمىگشاد ، حسب الاستدعاء به منصب كتابدارى خاصّهء شريفه سربلند گرديد و در اين خدمت روزگار وى به پايان رسيد » « 1 » .
حكيم مسعود كاشى نياى پدر او و پدر كمال الدين حسين و عماد الدين محمود بوده است . فخر الدين محمد طبيب نيز كه پدر حكيم مسعود كاشى بوده و از او تركيبات دارويى شناخته شدهاى و با نام خود او در نوشتارهاى سدهء نهم و آغاز سدهء دهم هجرى معرفى شده از پزشكان برجستهء اين دوران است . از جمله نويسندهء گمنام كتاب ادويهء قلبيه كه سه نسخه از آن نيز تاكنون شناسايى شده ، اشاره دارد كه حكيم فخر الدين طبيب براى سلطان يعقوب قرهقويونلو ( م 896 ه . ق ) تركيبى ساخته كه مفرّح قلب است .
اين شخص در پزشكىورزى ، شاگرد صدر الدين على اصفهانى بود كه در سدهء نهم هجرى و حدود سالهاى نيمهء اين سده هم شاگردانى بزرگى چون غياث الدين محمد طبيب سبزوارى اصفهانى نويسندهء مرآة الصحّه ( تأليف به سال 896 ه . ق براى سلطان بايزيد عثمانى ) را در مكتب خود پرورش داده بود .
نكتهء مهمّى كه شايد با كمى دقّت ، خوانندگان برايشان پرسشبرانگيز مىشود اينكه چرا حكيم مسعود ، پسنام كاشى داشته و فرزندانش پسنام شيرازى دارند و فرزندان عماد الدين محمود شيرازى پس از پدر ، پسنام قمى به خود گرفتهاند ؟ و هريك از فرزندان اين نسل به شهر خاص منسوب شدهاند ؟
پاسخ آن است كه حكيم مسعود ركناى كاشى ، خود شيرازىتبار بود كه چون بيشتر عمرش را در كاشان گذرانده بود ، به نوشتهء قاضى احمد قمى ، كاشى ناميده شد « 2 » . اما فرزندانش گويا مصمّم بودند تبار شيرازى خود را حفظ كنند و بر راه پدر نرفتهاند . و جدا از اين نكته ، شايد اقامت چندين سالهء يك دانشمند در يك نقطه جغرافيايى ، حتى علىرغم خواست قلبى او ممكن بود اين شهرت را براى او به همراه آورد . و از جمله
هامش
( 1 ) . ذيل تذكرهء عالم آراى عباسى ، صص 275 - 276 .
( 2 ) . خلاصة التواريخ ، ج 2 ، ص 293 .