قوت طبيعى در جگر است و آن دو گونه « 1 » است : خادمه و مخدومه . مخدومه « 2 » دو جنس است . جنسى آن است كه تصرف در غذا « 3 » مىكند « 4 » از جهت بقاى شخص و آن دو گونه است : غاذيه و ناميه . و جنسى ديگر آن است كه تصرف در غذا مىكند « 5 » از جهت بقاى نوع و آن دو گونه « 6 » است : مولده و مصوره « 7 » .
كار قوت غذايه آن است كه غذا مشابه « 8 » مغتذى مىگرداند تا بدل « 9 » ما يتحلّل شود « 10 » .
و كار ناميه آن « 11 » است كه در اقطار بدن مىافزايد ، بر تناسب طبيعى « 12 » تا بدان به نشو « 13 » و نما رسد « 14 » .
و « 15 » قوت مولده دو نوع است : يكى تولد « 16 » منى كند اندر نر و ماده و ديگر قوتها كه در منى باشد از هم جدا كند تا هر جزوى از اجزاى منى ، آن عضو شود كه استعداد آن دارد .
پس اين قوت مولده آن « 17 » اجزا بدان « 18 » مزاج « 19 » مىگرداند تا آن عضو شود « 20 » . اطبا اين را مغيّرهء اولى گويند « 21 » .
و قوت مصوره « 22 » به « 23 » تقدير « 24 » فاطر حكيم - جلّ « 25 » جلاله و عظم شأنه - حظها « 26 » و شكلهاى آن « 27 » اندام پديد آورد .
و خادمه چهارند : جاذبه و ماسكه و هاضمه و دافعه « 28 » .
فعل قوت جاذبه آن است كه جذب آنچه نافع و سودمند باشد ، بكند . و « 29 » در جمله
هامش
( 1 ) . س : نوع .
( 2 ) . م : خادمه .
( 3 ) . ل : - در غذا .
( 4 ) . س : كند .
( 5 ) . م : كند .
( 6 ) . م : نوع .
( 7 ) . س : منصوره .
( 8 ) . س : بشابه .
( 9 ) . م : بدن .
( 10 ) . س : مىگرداند ؛ م : مىشود .
( 11 ) . م : - آن .
( 12 ) . س : طبعى .
( 13 ) . س : مىشود .
( 14 ) . م : مىرسد .
( 15 ) . ل : - و .
( 16 ) . م : توليد .
( 17 ) . س و ل : از .
( 18 ) . ل : بدن ؛ م : ابدان .
( 19 ) . ل : احزاج .
( 20 ) . س : - تا آن عضو شود .
( 21 ) . م : خوانند .
( 22 ) . س : منصوره ؛ م : متصوره .
( 23 ) . س : - به .
( 24 ) . س : نتيجهء ؛ م : تسخير .
( 25 ) . ل : + و .
( 26 ) . ل : خصلتها .
( 27 ) . س : - آن .
( 28 ) . س : رافعه .
( 29 ) . س : + اين ؛ م : + از .