و لخلخه « 1 » كردن به مثل سركه و صندل و گل ارمنى و كافور ، نفعى تمام دارد در ايّام و با .
و لخلخه اين است كه شيشه يا ظرفى ديگر از مثل سركه و صندل ساييده و گل ارمنى پر كنند و زمان زمان آن ظرف « 2 » را حركت دهند تا بوى آن به دماغ رسد و هوا از آن معطّر شود .
و همچنين سيب را اگر ميانه تهى سازند و ميان تهى او را از مثل گلاب و عنبر پر سازند و بر آتش نهند تا بوى آن ، خانه و دماغ را معطر سازد و عفونت هوا ببرد ، بهتر بود . و ميان آن ، گاه از گلاب تنها پر مىسازند و گاه از گلاب و صندل و گاه از گلاب و مشك و گاه از مجموع به حسب استطاعت و ميل شخص . و گاهى بر شكل سيب چيزى از اين عطريات كوفته و خمير به گلاب و آب بهارنارنج كرده مىسازند مثل آنكه زعفران و صندل احمر و ابيض و عنبر و مسك و عود بكوبند و كوفتهء آنها به گلاب و آب نارنج خمير كنند . و از آن خمير ، سيبى بسازند و زمان زمان آن را بو كنند ، مقوى دماغ بود و معطر هوا و مزيل عفونت او بود .
و بوى مسك و بوى سك و رامك و عود و عنبر و ميعه سايله و پوست ترنج و نارنج ، اگرچه گرم است و ليكن مصلح هواست و دافع ضرر وباست و كندر و قسط شيرين و سندروس و لادن « 3 » نيز هريك و مجموع با يكديگر ضم كرده نيز مصلح هواست . و مصطكى و علك البطم و قرنفل و سرو و عرعر و اشنه و ورق الغار و اذخر و ابهل نيز مصلح هواست و به جاى عود و عنبر درويشان است و همچنين بخور سيب .
و به و آبنوس را درون خالى كرده و از گلاب و سركه پر كرده ، مصلح هواست و انتفاع به اصلاح هوا به عطريات « 4 » دليل اين است كه فساد هوا از كثرت جن است ، زيرا كه ارباب عزايم جهت تسخير جنيان و دفع ضرر ايشان به مثل اين ادويهء معطره بخور مىكنند و جنيان را از خانه ، به اين عطريّات دور مىكنند .
هامش
( 1 ) . لخلخه : تركيبى است از عطريات مختلف - عود قمارى ، لادن ، مشك ، كافور و غيره - كه از آن گويى سازند و بويند ( فرهنگ معين ، ج 3 ، ص 3575 ) .
( 2 ) . س : طرف .
( 3 ) . س : لاذن .
( 4 ) . س : عطرايات .