و چنان كه جگر ، غذاى دماغ كه اعلم علماى بدن است نيكو مىدهد و رعايت او ، مناسب حال او مىكند و او را بر سر خود جا داده ، وزير نيز مىبايد كه رعايت اعلم علما نيكو بكند « 1 » و او را در خانهء خود بر خود مقدم بنشاند تا تعظيم علم كرده باشد و رعايت آن بجا آورده چنان كه حق تعالى فرموده :
قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ
« 2 » . اين سخن پايان ندارد .
در بيان مقالهاى در مقصود رساله
و در اين مقاله شش فصل است به عدد ستّهء ضروريّه ، هر يك فصل در بيان تدبير يكى از ستّهء ضروريّه . و چون هوا بهترين ستّهء ضروريّه بود ، احتياج به آن در هر نفسى ، هر كسى را بود ، تدبير هوا را مقدّم داشتيم .
فصل اوّل : در تدبير هوا در ايّام و با
طريق تدبير هوا در ايّام و با آن است كه هواى خانه معطّر سازند به عطريّات باردهء يابسه تا دفع عفونت هوا بكند مثل كافور و صندل و نيلوفر و برگ بيد و برگ مورد و گل فاغيه « 3 » و امثال اينها . و از جهت سردى و خشكى هوا ، بايد كه به جاى آب ، سركه و گلاب در اطراف خانه بپاشند تا در هوا اثر كند و عفونت از او ببرد . و اگر سركهء ممزوج به گلاب باشد ، بهتر باشد . و همچنين گاهى سركهء ممزوج به گل ارمنى نافع است و در خانه و طاقچههاى « 4 » آن مىبايد كه مثل ترنج و نارنج و ليمو و غير او بنهند تا بوى پوست آنها هواى خانه را معطر كند و همچنين و به و امرود « 5 » ، و ليكن ترنج و به از همه به است . و پوست ترنج خاصيتى عظيم در دفع عفونت هوا دارد .
هامش
( 1 ) . س : نكند .
( 2 ) . زمر / 9 .
( 3 ) . فاغيه : شكوفهء حنا ( فرهنگ معين ، ج 2 ، ص 2475 ) .
( 4 ) . س : طاقجهاى .
( 5 ) . امرود : گلابى .