آخر دورهء او متّصل است به يوم قيامت ؛ اينكه فرمود معصوم عليه السلام : « حلال محمّد حلال إلى يوم القيامة و حرامه حرام إلى يوم القيامة » ؛ « 1 » زيرا كه بقاى دوره ، قائم به بقاى شخص نبىّ نيست ؛ بلكه قائم است به بقاى احكامى كه آن آورده است . پس از اينجا معلوم مىشود معناى اينكه فرمود :
« اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَ انْشَقَّ الْقَمَرُ »
؛ « 2 » يعنى انشقاق قمر كه علامت دورهء آخر ادوار است حاصل گشت و قرب ساعت به اين اعتبار محقّق گرديد به جهت اتصال آخر اين دوره به اوّل يوم قيامت .
بعبارة اخرى آنچه مقرّر شده است كه انشقاق قمر در آخر ادوار قرب واقع شود ، آن قرب حاصل شد ، اين بود كه قمر منشق شد . اين است مراد از آيهء شريفه ؛ و اين منافات با طول زمان ندارد به جهت اينكه مراد از قرب به حسب آنات و دقائق و ساعات و ايام اسبوع و شهر و سنوات نيست بلكه مراد از او قرب دورهاى است كه ساير انبيا به اين اعتبار بعدى دارند نسبت به يوم قيامت .
و ثالثة از اتصال مكان ، كه از اين قبيل است قرب جاربهجار .
و رابعة از وحدت اشتراك در مكان ، كه از اين قبيل است اقرباى شخص كه اشتراك در صلب و يا رحم و يا هر دو را دارند .
و خامسة از محيط و محاط بودن ، كه ما نحن فيه از اين قبيل است .
و نفرمودند « يدنينهنّ » و نه « يدنين بهنّ » و نه « لهنّ » و نه « إليهنّ » و هكذا ؛ بلكه تعديه داد او را به « على » كه به معنى علوّ است تا افاده كند معناى دنوّ را تنصيصا ؛ و نفرمود « على أبدانهنّ » چه بدن « ما سوى الرأس و الاطراف » را گويند ، و نفرمود « على رءوسهنّ » أو « وجوههنّ » أو « أعناقهنّ » أو « أكتافهنّ » أو « صدورهنّ » أو « أيديهنّ » أو « أرجلهنّ » أو « أقدامهنّ » بلكه فرمود : « عليهنّ » چه غير اين خلاف مقصود را مىرساند ؛ يعنى بپوشانند بعض جلابيبشان را بر تمام هويّت و شخصيّتشان و افاده كرد او را با كلمهء « هنّ » .
و جلباب عبارت است از آن لباس رويى كه مىپوشاند تمام هويّت نسوان را از قبيل « ملحفه » - به كسر ميم و فتح فاء - و « مقنعه » و عبا و چادر و غيرذلك .
ثمّ اختيار فرمود صيغهء جمع را بر مفرد كه فرمود :
« مِنْ جَلَابِيبِهِنَّ »
و نفرمود « جلبابهنّ » با اينكه اين هم اداى مقصود را مىكرد ؛ سرّش اين بود كه گفتيم جلباب اصنافى دارد از ملحفه و غيرها ؛ پس خواست كه سدّ باب اختصاص به صنف دون صنف را نموده و حكم به استيعاب اصناف جلابيب را تنصيصا افاده نموده باشد ؛ و گرنه تسويهء حكم بين اصناف در
هامش
( 1 ) . كافى ، ج 2 ، ص 17
( 2 ) . قمر ، 1