احزاب سياسيه براى مطالبهء حقوق خود تشكيل دادند . بسيارى از آنها صنايع و حرف حقيره را پيشه گرفتند ، مانند تنظيف كوچهها و نظائر آن ؛ حتى خودم زنى را در كوچه پاريس ديدم براى راندن مركبى اجير شده بود ؛ او را سوق مىداد ؛ خيلى تعجّب كردم . رفيق خود را از اين مطلب خبر نمودم ؛ او دوازده نفر مثل زن مزبوره را به من نشان داد .
تا اينكه مىنويسد : ما قبل از مشاهدهء اين اوضاع ، از جهل و نادانى زنهاى خود و ساير ملل شرقيّه شكايتها داشتيم ؛ آنها را تربيت شده و آزاد نمىديديم ؛ ولى چون حال زنان پاريس را ديديم ، شكايت ما منقلب شده ، از آن عقيده برگشتيم ؛ و نزديك است كه به حجاب و جهل و نادانى زنها راضى شويم . همانا اروپائيان صدمهء بزرگى به زنهاى خود وارد آورده و اين مخلوق لطيف را به سبب اين حرّيّت و آزادى كه به آنها ارزانى داشتند ، در بدىها انداختند ؛ چه اينها ، زنها را به بازارها فرستاده كه به جوانها مخالطت و مجالست نمايند و با آنها معاملهها كنند ؛ با آن شدّت حس و ضعف و سستى كه در آنهاست . بديهى است كه اين مطلب آنها را دچار مفاسد بسيارى مىنمايد . جوانها ، آنها را به بذل مال فريب مىدهند ؛ رفتهرفته آنها به ارتكاب فحشا و منكر مبتلا شده ، از جوقهء حرائر و خانمهاى عفيفه بيرون مىروند ؛ و بالاخره كار آن بيچارههاى بخت واژگونه به جايى رسد كه در كوچه و بازارها سرگردان شده ، راه معاش ندارند ، مگر به اطفاى آتش شهوت جوانهاى شهوتپرست . در قاهره نمونه و نظير آنها پيدا شده ؛ ولى خيلى معدود و قليل است ؛ اما در پاريس كه - در حقيقت عروس دنيا و مردم او را اوّلين نقطه متمدّن و سياست نامند - هزارها از اين قبيل زنها هستند . معابر عمومى ، باغها ، تفرّجگاهها هميشه از آنها مملوّ است ؛ بالاخص در دل شبها . هيچ كس را هم حق مزاحمتى بر آنها نيست . چه حكومت آنها را آزاد قرار داده و سياست فرانسه فحشا و منكر را تحت يك قواعد و قوانينى كه خود جعل كرده ، حلال مىشمارد .
يك عدّه اين امر قبيح را سرمايهء تجارت قرار دادهاند . حكومت فرانسه آنها را اجازه داده كه مغازهها و عمارتهاى عالى براى رواج اين بازار بنا كرده ، اقسام و اصناف مناهى و ملاهى را در آنجا مهيّا سازند ، و ابدا اين امر را براى خود عيب و عارى ندانند .
تا اينجا كه مىنويسد : علّت اصلى و سبب واقعى شيوع اين قبايح در شهر پاريس ، چند چيز است : آزادى زنها ؛ اعتراف به تساوى آنها با مردها ؛ وادار نمودن آنها به اكتساب و طلب رزق و روزى و رسميّت دادن فحشا و منكر ؛ به علاوه در فرانسه به حدّى عنصر ديانت ، ضعيف و سست است كه جوانهاى اينها ، ارتكاب قبايح را قسمتى از تجارت مىشمارند ؛ و فرق نمىگذارند فيما بين فحشا و ساير تمتّعات از طعام و شراب .
تا اينجا كه مىگويد : در كوچههاى پاريس ، هزارها دختر بىصاحب پيدا مىشود كه اگر
رسائل حجابيه (فارسى) — صفحة 298
مساهمون: الشيخ رسول جعفريان
ص٢٩٨