بصر را بدوا امر فرمود كه در حفظ فرج به زحمت نيفتند و پس از تعيين اين دو حكم ، بيان منفعت آن را فرمود و گفت :
ذلِكَ أَزْكى لَهُمْ
؛ يعنى اين امر براى دين و دنياى مؤمنين پر منفعتتر و پاكيزهتر و از تهمت دور تر و به تقوى نزديكتر است . و پس از بيان منفعت ، در مقام اجرا و اعمال اين دو امر از آگاهى خود خبر داد و فرمود :
« إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِما يَصْنَعُونَ »
؛ يعنى خداوند آگاه است به آنچه كه مىكنند كه صرفنظر در محرّمات مىكنند يا آنكه صرفنظر از محرمات مىنمايند . اين تكليف مردان اهل اسلام بود كه خداوند معين فرمود .
و اگر مردان اهل اسلام به اين دو حكم كه غضّ بصر و حفظ فرج باشد رفتار نمايند و فقط به همان حلائل و همخوابهاى خود قناعت كنند ، به هيچ وجه زن مسلمان گرفتار تضييقات و زحمات نمىگردد ، بلكه به تمام هويّت خود محو و فانى شوهر مىشود كه منظرهاى براى او از نامحرمان پيدا نمىگردد كه چشم به او باز كند يا حسرتى در دل گيرد . و اغلب فساد زنان ناشى از مردان است كه در مراعات غضّ بصر و حفظ فرج كوتاهى دارند .
و زنان را وادار به نامردى مىنمايند .
تكليف راجع به زنان :
وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ يَغْضُضْنَ
[ فروگيرند زنها چشمهاى خودشان را ]
مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ يَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لا يُبْدِينَ
[ آشكار نسازند زنها ]
زِينَتَهُنَّ
[ محاسن و زينتهاى خود را ]
إِلَّا ما ظَهَرَ مِنْها وَ لْيَضْرِبْنَ
[ و بيفكنند زنها ]
بِخُمُرِهِنَّ
[ سرپوشهاى خودشان را ]
عَلى جُيُوبِهِنَّ
[ بر گريبانهاى خودشان ]
وَ لا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبائِهِنَّ أَوْ آباءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنائِهِنَّ أَوْ أَبْناءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوانِهِنَّ أَوْ بَنِي إِخْوانِهِنَّ أَوْ بَنِي أَخَواتِهِنَّ أَوْ نِسائِهِنَّ أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُنَّ أَوِ التَّابِعِينَ غَيْرِ أُولِي الْإِرْبَةِ مِنَ الرِّجالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُوا عَلى عَوْراتِ النِّساءِ وَ لا يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ ما يُخْفِينَ مِنْ زِينَتِهِنَّ وَ تُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعاً أَيُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ »
. « 1 »
مىفرمايد : اى پيغمبر ! زنان اهل ايمان را بگو كه از نامحرمان غضّ بصر نمايند و حفظ عورت خود كنند ، به همان طريقى كه مردان را امر فرمود و پس از حكم غضّ بصر و حفظ عورت فرمود زنان را بگو كه زيور و محاسن خود را آشكار نسازند ؛ و براى آنكه اين تكليف فوق طاقت آنها نگردد ، پارهاى از زيورها را كه پوشاندن آنها عادتا مشكل و موجب عسر و حرج زنان است ، استثنا فرمود و گفت : « إلّا ما ظهر منها » ؛ يعنى زينتهاى خود را از نامحرم بپوشانيد مگر زينتهايى را كه عادتا ظاهر مىشود و پوشاندن موجب تعسّر است از قبيل پشت پا در هنگام راه رفتن و كفّين هنگام دادوستد كردن و صورت هنگام شهادت دادن و محاكمه نمودن و عقد بستن و به همين جهت كه تأكيد در صيانت
هامش
( 1 ) . سوره نور ، 31 .