مسائل : حرام است بر جنب ، قرائت سورههاى عزائم و مسّ كتابت قرآن و لبث در مساجد و وضع شىء در آنها نيز ، حرام است . و جواز « 1 » در آنها مكروه است ، مگر در مسجدين كه جواز هم حرام است .
و در حكم كتابت قرآن است ، در حرمت مسّ ، كتابت اسم « اللّه » و اسم النّبى و اسماء الائمه عليه السّلام . و مكروه است براى جنب ، قرائت زيادتر از هفت آيه ، و مسّ مصحف ، و اكل و شرب ، مادامى كه مضمضه و استنشاق نكند ، و خواب ، مادامى كه وضو نگيرد ، و خضاب ، چنان كه جنب ساختن مختضب خود را ، نيز مكروه است .
اسرار : حرمت عزايم ، به جهت آن است كه نزديك نشود به سوى سجدهء حق ، با آلودگى و موهم وقوع در آن هم نباشد . و حرمت مسّ كتابت قرآن ، به جهت آن است كه [ قرآن ] كتاب تدوينى حق و به وجهى ، « كلام حق » است و نمىرسد به مقام كتابيّت حق - چه جاى كلاميّتش - مگر پاك از آلودگىهاى علايق و اخلاق بهايم و سباع و شياطين و موذيات ، كما قال تعالى :
« لا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ »
« 2 » سيّما بر قرائت نفى .
و حرمت مسّ اسماء اللّه و النّبى و الائمة عليه السّلام ، به جهت آن است كه گذشت كه :
اشياء را ، وجود « عينى » و وجود « ذهنى » و وجود « لفظى » و وجود لفظى و وجود كتبى مىباشد ، و وجود كتبى شىء ، نمودارى از آن شىء است . و گفتيم كه قاعدهء « الاسم هو المسمّى بوجه » « 3 » ، تا اين جا مىآيد . پس ، حرمتدارى نقش و خط ، از اين جهت است كه مرآت لحاظ مسمّى است .
و سرّ عدم تقريب لوثى به مساجد و حرم ، آن است كه در اين ، ايماء و اشارت است به عدم تقريب به قلب و اگر شده باشد ، تبعيد از آن ، اوجب شيئى است ، و عدم وضع مذكور ، اشارت است به اينكه وضع شىء كه از غير متطهّر معنوى ، بلكه از آلودگان باطنى باشد ، مثل دأب و ديدن ناپاكان ، و خوى و خصلت پليدان ، در قلب كه بيت اللّه است ، ناروا است . پس ، هر گاه مكث محدّثان و جواز آنها ، در بيت
هامش
( 1 ) - يعنى : عبور و مرور .
( 2 ) - واقعه / 78 .
( 3 ) - الاسم هو المسمّى باعتبار الهويّة و الوجود ، « قواعد كلى فلسفى » ، ج 3 / 108 .