و در جريان حكم مذكور در يك ماه هلالى ، هرگاه بيست و نه روز باشد ، و او اوّل ماه ، آنجا وارد شده ، تا آخر آن ماه بر سبيل تردّد بماند ، اشكال است .
و در بيشتر احاديث ، تعبير به ماندن يك ماه شده است « 1 » .
و در بعضى ، خصوص سى روز مذكور است « 2 » .
و حمل ماه در اين مقام ، بر ماه عددى « 3 » ممكن است ، چنانچه جمعى از علما به آن قايل شدهاند ؛ « 4 » ليكن مسأله خالى از اشكال نيست .
و احوط در روز سىام ، جمع بين القصر و التمام است ؛ بلكه هرگاه در اثناى ماه ، وارد آنجا شود ، و آن ماه ، ناقص باشد ، بعد از آن كه از ماه ديگر ، عددى كه از اوّل آن ماه گذشته ، كم بوده ، از آن ماه تكميل نمايد ، در روز سىام نيز جمع بين القصر و التمام نموده باشند .
و فرقى در ثبوت حكم مذكور ، ما بين ماندن مدّت مذكور را در شهر يا ده يا غير آنها نيست .
هامش
( 1 ) - ر . ك : وسائل الشيعة ، ج 8 ، ص 498 ، حديث 3 / 5 / 9 ، باب 15 ، ابواب صلاة المسافر .
( 2 ) - التهذيب ، ج 3 ، ص 219 ، ح 548 ؛ وسائل الشيعة ، ج 8 ، ص 501 ، ح 12 ، باب 15 ، ابواب صلاة المسافر .
( 3 ) - منظور از ماه عددى ، ماهى است كه 30 روز باشد .
( 4 ) - شيخ صدوق در المقنع ، ص 126 ؛ سيد مرتضى در جمل العلم و العمل ( رسائل الشريف المرتضى ، ج 3 ) ص 47 ؛ شيخ طوسى در المبسوط ، ج 1 ، ص 141 و الخلاف ، ج 1 ، ص 574 ؛ سالار ديلمى در مراسم ، ص 74 ؛ ابن حمزه در وسيله ، ص 109 ؛ ابن ادريس حلّى در السرائر ، ج 1 ، ص 342 ؛ شهيد اوّل در البيان ، ص 260 و اللمعة ، ص 46 ؛ ميرزاى قمى در غنائم الايام ، ج 3 ، ص 118 - 117 ، عبارت غنائم الايام چنين است : « . . . و لا يكفى الشهر الهلالى و إن ورد بلفظ الشهر فى بعض الاخبار ، حملا للمطلق على المقيّد و ر . ك : مستمسك العروة الوثقى ، ج 8 ، ص 148 - 152 .