بلد ، آن حكم را جارى نمىدانند « 1 » و آن ، ضعيف است .
و ظاهر اين است كه بقاى سى روز در يك مكان ، مانند ماندن ده روز است ، پس تردّد او به حدود آن محل كه به حدّ ترخص نرسد ، منافى با ماندن در آن مكان نيست ، ( 1 ) * پس مانع در جريان حكم مذكور نمىشود .
و هرگاه در بين سى روز به حدّ ترخّص ، خارج شود ، آن عدد بر هم مىخورد ، و بايد سى روز را از سر گيرد ؛ پس اگر در بين هر سى روز ، يكدفعه تا حدّ ترخّص رود ، متّصل ، قصر مىكند تا اين كه قصد اقامه نمايد ، يا در بين سى روز به حدّ ترخّص خارج نشود .
مسأله : مسافر در اماكن اربعه - كه مسجد الحرام و مسجد مدينه و مسجد كوفه و حاير حضرت سيّد الشهدا عليه السّلام است - مخيّر است ما بين قصر و اتمام ، و اتمام افضل است .
و بعضى از علما قصر را لازم دانستهاند « 2 » .
و اظهر ، اوّل است ، و احوط ، مراعات ثانى است .
و منقول از بعض علما ، وجوب تمام است « 3 » و آن ، ضعيف است .
و در اختصاص حكم به مسجدين و مسجد كوفه ، يا جريان حكم در بلاد ثلاثه اشكال است .
هامش
( 1 ) * مدار در آن ، مثل محلّ اقامه بر صدق عرفى است و آن ، منوط به ترخص شرعى نيست ؛ چنانچه گذشت . ( محمّد باقر )
( 1 ) - شهيد ثانى در روض الجنان ، ج 2 ، ص 1038 ؛ سيد محمّد عاملى در مدارك الاحكام ، ج 4 ، ص 461 .
( 2 ) - شيخ صدوق در الفقيه ، ج 1 ، ص 442 ، ذيل ح 1283 .
( 3 ) - ابن جنيد اسكافى به نقل علّامهى حلّى در مختلف الشيعة ، ج 3 ، ص 135 ؛ سيد مرتضى در جمل العلم و العمل ( رسائل الشريف المرتضى ، ج 3 ) ، ص 47 .