[ مواضع سجود سهو ]
بحث چهارم : در بيان مواضع سجود سهو و بيان كيفيّت و واجبات نماز احتياط و سجود سهو است .
بدان كه سجود سهو ، على المشهور « 1 » و المنصور ، به سبب پنج چيز ، واجب مىشود :
اوّل : سلام بىموقع است ، هرگاه سهوا از او واقع شود ، يا اين كه معتقد اتمام نماز باشد و سلام دهد ، و بعد به خاطر آورد كه يك ركعت مثلا باقى است .
دويم : تكلّم است از روى سهو ، يا به اعتقاد خروج از نماز با انكشاف خلاف ، و مناط در تكلّم ، گفتن دو حرف از حروف تهجّى است ، يا يك حرف معنىدار ، چنانچه سابقا مذكور شد .
سيّم : سجدهى منسيّه است .
چهارم : تشهّد منسىّ ، چنانچه سابقا بيان شد .
پنجم : شكّ ميان چهار و پنج بعد از اكمال سجدتين است ، و در پنج موضع ديگر نيز بعضى از علما واجب دانستهاند . « 2 »
اوّل : قيام در محلّ قعود است .
دويم : قعود در محلّ قيام است .
و جمعى از علما حكم به وجوب سجود سهو در اين دو مقام نمودهاند « 3 » و در
هامش
( 1 ) - ر . ك : رياض المسائل ، ج 4 ، ص 162 .
( 2 ) - ر . ك : الحدائق الناضرة ، ج 9 ، ص 310 - 313 و مستند الشيعة ، ج 7 ، ص 235 - 239 .
( 3 ) - از آن جمله : سيد مرتضى در جمل العلم و العمل [ رسائل الشريف المرتضى ] ، ج 3 ، ص 37 ؛ سالار ديلمى در مراسم ، ص 90 ؛ ابن ادريس حلّى در السرائر ، ج 1 ، ص 257 ؛ قاضى ابن برّاج در المهذّب ، ج 1 ، ص 156 ؛ ابن حمزه در وسيله ، ص 102 ؛ ابو الصلاح حلبى در الكافى ، ص 148 ؛ ابن زهره در غنية النزوع ، ص 113 .