[ احكام نيّت ]
مبحث اوّل : در بيان مجملى از احكام نيّت است .
بدان كه در نيّت ، دو امر معتبر است :
اوّل : قصد تقرّب به خدا - جلّ شأنه - به نحوى كه سابقا مذكور شد ، و بعضى از علما عبادت ريايى را صحيح مىدانند « 1 » به اين معنا كه مسقط قضا دانستهاند ، و مىگويند : ثوابى براى آن مترتّب نمىشود ؛ و آن ضعيف است .
دويم : تعيين فعل واقع است ، چنانچه معيّن نمايد كه آن ، چه فعل است كه به جا مىآورد ؟ از نافله يا فريضه ، و ظهر و عصر ، و نحو آنها .
و امّا تعيين صفات فعل از وجوب يا ندب ، يا ادا يا قضا ، يا قصر يا اتمام ، پس لزومى ندارد .
بلى ، هرگاه تعيين اصل فعل ، موقوف بر آن باشد ؛ چنانچه نماز ظهر ، اداء و قضاء بر ذمّهى او باشد ، و بدون تعيين ادا و قضا ، فعل واقع متعيّن نشود ، تعيين آن لازم است ، و نيّت ظهر متردّدا بين الوجهين كافى نيست .
و هرگاه فرض و نفلى از يك نوع بر ذمّهى او باشد ، چنانچه دو ركعت نماز سنّت را نذر نموده باشد ، و دو ركعت نماز به جا آورد ، و معيّن نكند كه آن ، خصوص منذور است يا غير آن ؟ در اعتبار تعيين در اين مقام ، در نظر قاصر تأمّل است ، و احوط آن است كه تعيين نمايد .
و بايد نيّت ، مقارن تكبيرة الاحرام باشد ؛ چنانچه تكبيرة الاحرام از وى از روى
هامش
( 1 ) - سيد مرتضى در انتصار ، ص 100 .
عبارت انتصار چنين است : « . . . و لفظة مقبول يستفاد بها فى عرف الشرع امران احدها الاجزاء . . . و الامر الآخر الثواب عليها كقولنا إنّ الصلاة المقصود بها الرياء غير مقبولة بمعنى سقوط الثواب و إن لم يجب اعادتها » .