و على اىّ حال ، ركوع و سجود را به طريق ايما به جاى مىآورد ، و بعضى از علما ، ايما را در صورت نشستن ، مذكور نمودهاند « 1 » و چون ايستاده نماز نمايد ، بايد ركوع و سجود را به طريق متعارف به جا آورد ، و آن ضعيف است ، و مخالف با ظاهر روايات است .
بلى ، در بعض روايات معتبره « 2 » كه در خصوص نماز جماعت برهنگان وارد شده است ، اين است كه امام ايشان ، نشسته نماز مىگزارد به ايما براى ركوع و سجود ، و مأمومين ، ايستاده نماز مىكنند ، و ركوع و سجود را به جا مىآورند .
و بعضى از علما « 3 » به مقتضاى آن در نماز جماعت - كه مورد نصّ است - قايل شدهاند ، و خالى از ضعف نيست .
و حديث مذكور على المشهور معمول به نيست ، پس يا مؤول ، يا مطروح است .
و بنا بر مختار ، چون ايستاده نماز گزارد ، ركوع و سجود را در حال ايستادن ، به
هامش
ص 372 ، ح 135 ؛ وسائل الشيعة ، ج 4 ، ص 450 ، ح 7 ، باب 50 ، ابواب لباس المصلّى ؛ النوادر ، ص 15 ؛ بحار الانوار ، ج 80 ، ص 212 ، ح 1 .
( 1 ) - شيخ صدوق در المقنع ، ص 122 ؛ شيخ مفيد در المقنعة ، ص 216 ؛ شيخ طوسى در التهذيب ، ج 3 ، ص 187 ؛ سيد مرتضى در جمل العلم و العمل ( رسائل الشريف المرتضى ) ، ج 3 ، ص 49 .
( 2 ) - حسنهى زراره . الكافى ، ج 3 ، ص 396 ، ح 16 ؛ وسائل الشيعة ، ج 4 ، ص 449 ، ح 6 ، باب 50 ، ابواب لباس المصلى ؛ صحيحهء عبد اللّه بن سنان ، التهذيب ، ج 2 ، ص 365 ، ح 1513 ؛ وسائل الشيعة ، ج 4 ، ص 450 ، ح 1 ؛ موثقهى اسحاق بن عمّار ، التهذيب ، ح 2 ، ص 365 ، ح 1514 ؛ وسائل الشيعة ، ج 4 ، ص 451 ، ح 2 ، باب 51 ابواب لباس المصلى .
( 3 ) - شيخ طوسى در المبسوط ، ج 1 ، ص 130 ؛ ابن حمزه در وسيله ، ص 107 ؛ شهيد اوّل در الدّروس الشرعيّة ، ج 1 ، ص 149 ؛ يحيى بن سعيد حلّى در الجامع للشرائع ، ص 91 ؛ محقّق حلّى ، در المعتبر ، ج 2 ، ص 107 ؛ علّامهى حلّى در منتهى المطلب ، ج 4 ، ص 294 .