باشد ، يا زنى كه حايض باشد - تا طلوع صبح ، با اختصاص قدر اداى عشا به عشا ، مختار جمعى از علماى ما است « 1 » و احاديث متعدده « 2 » بر آن دلالت دارد ؛ ليكن خلاف ما بين علماى ما است ، و موافق مذهب اهل سنّت است « 3 » ، پس مىتواند شد كه آن احاديث ، محمول بر تقيّه باشد « 4 » .
على اىّ حال ، احوط نيز مراعات آن است ، پس هرگاه بعد از نصف شب بيدار شود ، و ممكن باشد كه هر دو نماز را بكند ، هر دو را به جا آورد ، و الّا نماز عشا را نموده ، در هيچ يك نيّت ادا و قضا نكند ، و در صورت اخيره نماز مغرب را بعد از فجر به عمل آورد و نماز عشا را نيز قضا نمايد .
و وقت فضيلت نماز صبح ، از طلوع فجر صادق است تا ظهور سرخى در سمت مشرق ، چنانچه شهرت بين الاصحاب بر آن نقل شده « 5 » و در بعض روايات ضعيفه « 6 » بخصوصه مذكور است .
و آنچه در حديث صحيح « 7 » مذكور است : واضح شدن صبح ، و فراگرفتن روشنى است آسمان را ، و دور نيست كه با ظهور سرخى مشرقى تفاوت نكند .
و وقت اجزاى آن ، از ظهور حمرهى مشرقيّه است تا اسفرار صبح ، چنانچه
هامش
( 1 ) - مانند محقّق حلّى در المعتبر ، ج 2 ، ص 43 ؛ سيّد عاملى در مدارك الاحكام ، ج 3 ، ص 60 .
( 2 ) - ر . ك : وسائل الشيعة ، ج 4 ، باب 10 ، ابواب المواقيت .
( 3 ) - ر . ك : الهداية فى شرح بداية المبتدى ، ج 1 ، ص 39 .
( 4 ) - شهيد ثانى مىفرمايند : اصحاب ما اين دو روايت را حمل بر تقيّه نمودهاند ؛ چون فقهاى اربعهى اهل سنّت در اين حكم اتّفاق دارند ( روض الجنان ، ج 2 ، ص 488 ) .
( 5 ) - ر . ك : مسالك الافهام ، ج 1 ، ص 142 .
( 6 ) - ر . ك : وسائل الشيعة ، ج 4 ، ص 209 ، باب 27 ، ابواب المواقيت .
( 7 ) - صحيحهء عبد اللّه بن سنان ، التهذيب ، ج 2 ، ص 39 ، ح 123 ؛ وسائل الشيعة ، ج 4 ، ص 208 ، ح 5 ، باب 26 ، ابواب المواقيت و صحيحه زراره ، التهذيب ، ج 2 ، ص 36 ، ح 111 ؛ وسائل الشيعة ، ج 4 ، ص 211 ، باب 27 ، ابواب المواقيت .