تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بيست و پنج رساله فارسى (فارسى) — صفحة 157

مساهمون:

ص١٥٧
و اگر رعيت به تو گمان برد كه ميلى در حكم كرده‌اى و جانب كسى را رعايت كرده‌اى عذر و حجت خود را بر ايشان گردان و گمان بد خود را از ايشان بگردان ، زيرا كه اين موجب عادت كردن تو است به عدالت ، و مدارا اين است با رعيت ، و عذر خواهى است كه سبب استقامت رعيت تو است بر حق با رفق و مهربانى و مدارا و نيكى . و اگر دشمن تو به سوى مصالحهء تو را دعوت كند ابا مكن اگر رضائى در آن باشد ، زيرا كه صلح كردن موجب استراحت و رفاهيت لشكر تو مىگردد ، و خاطرت از اندوه و فكر راحت مىيابد و شهرهايت ايمن گردد ، و ليكن بعد از صلح نهايت حذر از دشمن خود داشته باشى ، زيرا بسيار است كه دشمن صلح مىكند كه خصم را غافل كند و به ناگاه بر او بتازد ، پس دورانديشى را از دست مده ، و گمان نيك خود را در هر باب متهم بدار ، و هر جهتى كه احتمال دهى كه خصم از آن جهت بر تو غالب گردد آن را مسدود گردان ، و در همهء امور بر خدا توكل كن . و چون ميان تو و دشمن تو پيمان منعقد گردد ، يا لباس امانى بر ايشان بپوشانى ، پس محافظت نما پيمان خود را به وفا ، و رعايت كن امان خود را به راستى و امانت ، و جان خود را سپر پيمان خود گردان ، زيرا كه فريضه‌اى از فرائض خدائى است كه مردم با اختلاف آراى ايشان در لزوم آن اتفاق كرده باشند زياده از اتفاقى كه كرده‌اند بر وجوب وفا به عهدها و پيمانها ، حتى بت‌پرستان با نهايت كفر ايشان لازم مىدانند وفاى به عهد و امان را ، زيرا كه بدى عاقبت مكر و غدر يافته‌اند . پس امان خود را به مكر بر هم مزن ، و نقصان در عهد خود راه