به گمان خود بهترين رعيت خود مىدانى كه كارها بر او تنگ نشود ، و لجاجت خصمان مانع حكم او نگردد ، و اگر لغزشى از او صادر شود زود برگردد ، و برگشتن به سوى حق بر او دشوار نباشد ، هرگاه حق را به شناسند نفس او به سوى طمع مشرف نگردد .
و تا حق نهايت وضوح نزد او بهم نرساند حكم نكند ، و اندك فهمى اكتفا ننمايد ، و در امورى كه بر او مشتبه شود بيش از ديگران توقف نمايد ، و بيش از همه كس به حجتها اخذ نمايد ، و مراجعت خصم و سؤال از حجت او دلتنگ نشود ، و بسيار صبركننده باشد براى شكافتن امور ، و چون حق بر او ظاهر گردد زود قطع كند و حكم را جارى سازد .
و مدح مداحان باعث حقپوشى او نشود ، و تحريص ارباب قوت باعث ميل او از حق نگردد ، و اين گروه در ميان مردم نادرند .
پس بسيار تفحص كن قضاهاى او را و گشايش ده در عطاى او ، و آن مقدار كه عذر او زائل گردد به آن حاجتش به سوى مردم كم گردد ، و بده او را منزلت و قرب از آن كه ديگران نزد خود آنچه طمع نكند در آن غير او از مخصوصان تو ، تا ايمن گردد به مسبب اين منزلت از آن كه ديگران بىخبر او را نزد تو ضايع كنند .
و در باب قاضيان و نصب ايشان نظر بليغ و تأمل كامل به عمل آور ، زيرا كه اين دين در زمان خلفاى جور كه بيش از من بودند اسير بود ، و در دست اشرار عمل مىكردند ، و در آن به هوس و خواهش نفس خود و دين را وسيلهء تحصيل دنيا كرده بودند .
پس نظر كن در امور عمال و خراج واليان كه در مملكت خود تعيين مىنمائى ، و از روى بينائى و امتحان تعيين نما كه ايشان را امتحان كنى ، و هر كه را سزاوارتر دانى مقرر گردانى ، نه آن كه
بيست و پنج رساله فارسى (فارسى) — صفحة 145
مساهمون: العلامة المجلسي
ص١٤٥