دورى مسافت و نزديكى ، و شدت خوف از مخالفان و اعادى و خفت خوف از ايشان ، و امثال اين امور است .
مجملا اين ثمرهء اخروى نسبت به زائران مختلف مىشود به اختلاف احوال ايشان ، و هرگاه اختلاف احوال زائران سبب اختلاف اخروى شود چرا نتواند بود كه سبب اختلاف ثمرهء دنيوى نيز شود .
و جمعى كه در اين عبادت يعنى زيارت آن حضرت شروط صحت را ترك كرده باشند اين ثمره در حق ايشان اصلا واقع نشود .
و جماعتى كه شروط كمال را ترك نموده باشند به حسب اختلاف احوال ايشان در اتيان به كم و زياد آن شرائط اين ثمره نيز دربارهء ايشان مختلف باشد .
و مؤيد اين تحقيق است آن كه در بعضى اخبار و احاديث منقوله در باب اين ثمره به اين عبارت وارد شده است كه ايام زيارت را به حساب عمر او نمىشمارند ، زيرا كه در اين حديث خصوص ايام زيارت به تنهائى مذكور است .
و در حديث سابق ايام رفتن و ايام برگشتن و ايام زيارت ، اگر چه در آن حديث صريحا مذكور نيست ، ليكن ظاهر اين است كه آن نيز مراد است ، چه هرگاه به بركت زيارت ايام رفتن و برگشتن را از عمر او حساب نكنند به طريق اولى ايام زيارت را كه مقصد اصلى است نيز حساب نخواهند نمود .
پس معلوم شد كه مفاد حديث اول ايام رفتن و ايام برگشتن و ايام زيارت همه است ، و مفاد حديث دوم همين ايام زيارت است ، و اين اختلاف مؤيد آن است كه اين ثمره نيز مختلف باشد نظر به اختلاف احوال زائران . اين است تنقيح اين جواب ، و اللّه أعلم بالصواب .
بيست و پنج رساله فارسى (فارسى) — صفحة 107
مساهمون: العلامة المجلسي
ص١٠٧