همين تساهل وسازش باشد . « 1 » غير از اين دو محدث واين دو عبارت ، هيچ كس ديگر از متقدمان ومتأخران شيعه گرايش به تقيه را در قول به عدم تحريف نگفته است وبهانهى اين افراد نيز غير از اين دو عبارت چيز ديگرى نيست ؛ ليكن اين تير هرگز به هدف نمىنشيند ؛ چون : اولًا ، اگر بزرگان شيعه دربارهى عدم تحريف قرآن تقيه كنند ، نبايد محدث نوري در اين مسير خود را تنها ببيند واعتراف كند كه در گرايش به تحريف تنهاست . « 2 » ثانياً ، خود محدث جزائرى ونيز محدث نوري اقرار دارند كه قول آنان دربارهى أساطين مذكور از شيعه تنها در حد احتمال است وجزم ويقيني به تقيهى آنان در اين باره ندارند . « 3 » ثالثاً ، اگر أساطين شيعه به خاطر جلوگيرى از طعن بر شيعه به سلامت قرآن گواهى مىدهند ، اين طعن ، پيش از هر كس ديگرى ، متوجه خود أهل سنت است . اين فضل بن شاذان ( م . 260 . ق ) است كه پيش از شيخ صدوق ( م . 386 . ق ) وسيد مرتضى علمالهدى ( م . 436 . ق ) وشيخ طوسي ( م . 460 . ق ) بوده وبا بيان بخشي از أحاديث تحريفنما در كتب أهل سنت بر آنان طعن زده وبه شدت خرده گرفته است ؛ « 4 » ونيز اين ابن شنبوذ ( م . 328 . ق ) از بزرگان أهل سنت است كه پيش از آنان مىزيسته وقايل به تحريف قرآن بوده است ( بخش أول ، شمارهى 44 ) ؛ بنابراين با وجود اين تعريضها واين افراد ، جايى براي طعن در كتابهاى شيعه وشيعيان نيست . رابعاً ، محدث نوري تنها در ميان اين بزرگان دربارهى شيخ طوسي اين احتمال را داده آن هم با استناد به شيوهى شيخ در تفسير تبيان ، كه در واقع ، اين احتمال لغزشى از اوست ؛ چون شيوهى شيخ در تفسير ربطى به ديدگاه ايشان در مقدمهى تفسير دربارهى سلامت قرآن از تحريف كه با دليل بيان كرده ندارد . « 5 » افزون بر آن ، شيخ الطائفة در
سلامة القرآن من التحريف (تحريف ناپذيرى قرآن) ( فارسى) — صفحة 239
مساهمون: فتح الله المحمدي ( نجارزادگان )
ص٢٣٩
هامش
( 1 ) . فصل الخطاب ، ص 34 .
( 2 ) . همان ، ص 38 .
( 3 ) . سيد نعمة اللَّه جزائرى ، الأنوار النعمانية ، ج 2 ، ص 356 ، وميرزا حسين نوري ، همان ، ص 34 .
( 4 ) . فضل ابن شاذان ، الايضاح ، تحقيق جلال الدين حسينى ارموى ، ص 211 - 222 .
( 5 ) . أبو جعفر طوسي ، التبيان ، ج 1 ، ص 3 .