متن اين خبر بدون هيچ شرحي ، هر چيز را روشن مىكند . امام مىفرمايد ترتيب آيات در قرآني كه طبق نزول جمع آورى شده [ واكنون نزد امام زمان « عج » است ] خلاف ترتيب آيات در قرآن كنونى است وروشن است كه تأليف آيات ، ربطى به تحريف آيات ندارد ؛ افزون بر اين ، اگر بخواهيم عقيدهى شيخ مفيد را دربارهى قرآن بنگريم ، بايد به كتاب تصحيح الاعتقادات رجوع كنيم . شيخ در اين كتاب در مقام بيان اعتقادات اماميه ، نظر استادش أبو جعفر صدوق را بر سلامت قرآن از تحريف پذيرفته ، بدون آن كه بر آن تعليقهاى يا مناقشهاى داشته باشد . « 1 »
29 . آيا نظريهى « نسخ التلاوة » قابل دفاع ومورد پذيرش فريقين است ؟
گفتيم ديدگاه دانشمندان أهل سنت دربارهى أحاديث تحريفنما در كتابهايشان ، يكسان نيست . ( بخش أول ، پرسشهاى 35 - 44 ) گروهى از آنان بر صحت واعتبار أسانيد آنها تأكيد مىورزند وگروهى ديگر ، آنها را ضعيف ومجعول قلمداد مىكنند .
شيوهى آنان دربارهى علاج مضامين اين أحاديث ( به ويژه أحاديث تحريف به نقيصه ) نيز ، به فراخور مضامين روايات ونوع تلقى آنان ، متفاوت است ؛ از جمله علاجهاى آنان ، حمل اين اخبار بر « شرح وتفسير آيات » ، « سنت » ، « حديث قدسي » ، « وضع وخطاى راوي » ونيز التزام افرادى اندك از آنان به مفاد اين روايات وگرايش به قول به تحريف بود . اين نوع علاجها در بين أهل سنت ، در مقايسه با نظريهى نسخالتلاوة ، رونق كمترى دارد .
همان گونه كه در بررسى گستردهى نظريه نسخ التلاوة ملاحظه كرديد ( بخش أول ، پرسش 45 ) ، بيشتر أهل سنت بر اين باورند كه مفاد اين أحاديث ، آيات قرآناند ؛ ليكن بنا بر اشارهى خود قرآن ، تلاوت اين آيات نسخ شده وبه همين دليل در قرآنِ موجود يافت نمىشوند . بنابر اين نظريه ، از يك سو ، سلامت قرآن از تحريف مخدوش نمىشود واز طرف ديگر ، راه خردهگيرى بر مؤلفان كتابها ( از جمله صحيحين ومنابع معتبر ديگر ) بسته مىشود . از اين روست كه بيشتر أهل سنت ، أحاديث تحريفنما در
هامش
( 1 ) . همو ، تصحيح الاعتقادات ، تحقيق حسين درگاهى ، ص 123 .