تخطي إلى المحتوى الرئيسي

نقدى بر دين پژوهى فلسفه معاصر (فارسى) — صفحة 226

مساهمون:

ص٢٢٦

24 تحريف سنّت قطعيّه و روايات

دكتر سروش : نه تنها در فهم دين خلل‌هاست كه در خود دين و به نام پيامبر و پيشوايان دين هم ، جعل و وضع‌هاى بسيار صورت گرفته و كار را بر عالمان دين در تميز صحيح از سقيم دچار صعوبت كرده است . آن‌چه از كتاب و سنّت به دست ما رسيده ( از مجموعه‌ى كتاب و سنّت ) نه همه آن است كه مىتوانست باشد و نه خالى آن است كه مىبايست باشد ( يعنى خالص نيست ) . بسا روايات كه از ميان رفته و به دست ما نرسيده و بسا احاديث كه مجعول است و باقى مانده ، بسا پرسش‌ها كه مىتوانست روشن‌گر راه باشد ، يا با پيشوايان در ميان نهاده نشده و يا آنان از سر تقيه و اسباب ديگر جواب نگفته‌اند . [ كيان / 36 ] آيةاللَّه صادقى : در جواب كل اين بساها بايد گفت آيا خداى متعال توانسته است آخرين وحى را در دو بُعد كتاب و سنّت قطعيّه ، به‌گونه‌اى تبيين و حفظ كند كه تا پايان زمان تكليف بماند و تكليف همگان را به وسيله آن مشخص كند ، يا نتوانسته است ؟ اگر نتوانسته باشد كه خدايى ناتوان و بدون حجّت بالغة است ! ما در حفظ و صيانت قرآن به طور مستقصى بحث نموده‌ايم ، اما توانايى خداى قادر متعال ، در حفظ بيانات و روايات