17 حدّ معرفتشناس
دكتر سروش : بحث بر سر فهم شريعت است ، نه فقط فهم فقهى ؛ و نيز بحث بر سر فهم موجود از شريعت است ، نه فهم صحيح يا غلط . سخن بر سر اين نيست ، كه فهم شريعت چگونه بايد باشد ، بلكه بر سر آن است كه چگونه هست ، يك معرفتشناس كه از بيرون نظر مىكند فقه را مجموع همه آراء صحيح و سقيم مىداند ولذا وارد احتجاج با فلان فقيه نمىشود ، كه چرا چنين و چنان گفتى . اين كار خود فقيهان است نه معرفتشناسان . [ قبض و بسط / ص 227 ]
مفسرى كه مفسر ديگر را تخطئه مىكند ، خود را با يك فهم غلط از قرآن روبهرو مىبيند . اما معرفتشناس بدين نزاع كه مىنگرد ، خود را با دو فهم متفاوت از قرآن روبهرو مىبيند و باز به بيان ديگر ، براى معرفت شناس هم فهم صحيح از شريعت و هم فهم غلط از شريعت ، هر دو مسبوق به معلومات بيرون از شريعتاند . او از فهم شريعت سخن مىگويد نه فهم صحيح از شريعت و اساساً حد او نيست كه در اين ميان داورى كند . [ همان / 228 ]
آيةاللَّه صادقى : مقدمتاً عرض كنم درست است كه راه و روش فقيهان و مفسران