كه « بابُ الْعَرْشِ وَالْكُرْسِيِّ » است - چه مىداند آنچه را كه فرو مىرود در زمين ، مثل آب و دانه و آنچه را كه بيرون مىآيد از زمين ، مثل گياه و آنچه را كه فرو مىآيد از آسمان ، مثل ملائكه كاتبانِ اعمال بندگان و آنچه را كه بالا مىرود در آسمان ، مثل اعمال بندگان و ملائكه حافظان آنها . و او با شماست هر جا هستيد و اللَّه تعالى به آنچه مىكنيد بيناست ؛ چه او راست و بس پادشاهىِ آسمانها و زمين . و سوى حكمِ اللَّه تعالى برگردانيده مىشود نيك و بدِ هر كار و جزاى آن مىدهد ، پس تركِ فضولى و خودرأيى بايد كرد .
بيانِ اين آن كه : داخل مىكند شب را در روز شش ماه و داخل مىكند روز را در شب شش ماه و او به غايت داناست به وساوسِ شيطانى كه سينهها را صاحبى مىكند و باعثِ غلوّ در فكر در توحيد و اقسام ضلالت مىشود ، انتقام خواهد كشيد .
بدان كه از تفسير علىّ بن ابراهيم ، چنين ظاهر مىشود كه « جَوَامِعَ الْكَلِمِ » كه در حديث رسول صلى الله عليه و آله است كه : « اوتِيتُ جَوَامِعَ الكلم » « 1 » عبارت از اين هفت آيت است . « 2 »
[ حديث ] چهارم
اصل : [ مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ رَفَعَهُ ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ الْمُهْتَدِيِّ ، قَالَ : ] سَأَلْتُ الرِّضَا عليه السلام عَنِ التَّوْحِيدِ ، فَقَالَ : « كُلُّ مَنْ قَرَأَ « قل هو الله أحد » وَآمَنَ بِهَا ، فَقَدْ عَرَفَ التَّوْحِيدَ » . قُلْتُ : كَيْفَ يَقْرَؤُهَا ؟ قَالَ : « كَمَا يَقْرَؤُهَا النَّاسُ ، وَزَادَ فِيهِ :
كَذلِكَ اللَّهُ رَبِّي ، كَذلِكَ اللَّهُ رَبِّي » .
شرح : پرسيدم امام رضا عليه السلام را از اقرار به يگانه بودنِ اللَّه تعالى ؛ كه كدام است حدّ واجب آن ، كه اگر نباشد شرك است و بخشيده نمىشود ، چنانچه در سورهء نساء گفته كه :
« إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ »
« 3 »
؟
پس گفت كه : هر كه خواند سورهء « قل هو الله أحد » را و ايمان آورد به آن ، پس به
هامش
( 1 ) . إرشاد القلوب ، ج 1 ، ص 12 ؛ عوالي اللآلي ، ج 4 ، ص 120 ، ح 194 .
( 2 ) . تفسير القمّي ، ج 2 ، ص 350 .
( 3 ) . نساء ( 4 ) : 48 و 116 .