اصل : « وَقَالَ :
« وَ جَنَّاتٌ مِنْ أَعْنابٍ وَ زَرْعٌ وَ نَخِيلٌ صِنْوانٌ وَ غَيْرُ صِنْوانٍ يُسْقى بِماءٍ واحِدٍ وَ نُفَضِّلُ بَعْضَها عَلى بَعْضٍ فِي الْأُكُلِ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ »
» . « 1 »
شرح : و گفت در سورهء رعد :
« وَ فِي الْأَرْضِ قِطَعٌ مُتَجاوِراتٌ وَ جَنَّاتٌ »
[ الآية ] « 2 » و در زمين پارههاى پهلوى هم هست كه هر يكى خاصّيتى و صفتى ضدّ آن ديگر دارد ، مثل آن كه يكى گرمسير و ديگرى سردسير است . و از يكى چشمهء آب گرم بيرون مىآيد و از ديگرى سرد . و در يكى كوه است و در ديگرى نيست . و در يكى معدن است و در ديگرى نيست . و يكى قابل روييدن گياه است و ديگرى نيست . و در زمين يا در پارههاى پهلوى هم باغها هست از انگورها و زراعت هست و درختان خرما هست .
بعضِ آن درختان دو تنه از يك بيخ و بعضى ديگر غير آنها كه درختانِ يك تنه باشد . و اين غيرْ آب داده مىشود به يك روش در بسيارى و كمى . و با وجود اين بهتر مىكنيم بعض آن باغها و زراعت و درختان را ، يا بعض آن پارههاى پهلوى هم را از بعضى ديگر ، در خوردنى . به درستى كه در آنچه مذكور شد ، هر آينه دليلهاست بر صاحب كلِ اختيار هر كس و هر چيز بودنِ ما ، براى جمعى كه خردمندى و پيروى حق مىكنند .
اصل : « وَقَالَ :
« وَ مِنْ آياتِهِ يُرِيكُمُ الْبَرْقَ خَوْفاً وَ طَمَعاً وَ يُنَزِّلُ مِنَ السَّماءِ ماءً فَيُحْيِي بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ »
» . « 3 »
شرح : و گفت در سورهء روم : و از دليلهاى صاحب كلِّ اختيار هر كس و هر چيز بودنِ اللَّه تعالى آن كه مىنمايد شما را برقْ بر حالى كه ترسانِ ضرر و اميدوار نفعيد . و فرو مىفرستد از بالا آبى را . پس زنده مىكند به آن آبْ زمين را به گياهْ بعد از مردن آن زمين به بىگياهى . به درستى كه در آنچه مذكور شد ، هر آينه دليلهاست بر صاحب كلِّ اختيار هر كس و هر چيز بودنِ اللَّه تعالى ، براى جمعى كه خردمندى و پيروى حق مىكنند .
هامش
( 1 ) . رعد ( 13 ) : 4 .
( 2 ) . رعد ( 13 ) : 4 .
( 3 ) . روم ( 30 ) : 24 .