خصوصاً مؤمنان ، به فرستادن رُسُل و تعيين حُجَج تا از حيرت و مضرّت اختلاف در مشكلات رها شوند ، اگر تابع شوند .
اصل : الْحَمْدُ لِلَّهِ الْمَحْمُودِ لِنِعْمَتِهِ ، الْمَعْبُودِ لِقُدْرَتِهِ ، الْمُطَاعِ لِسُلْطَانِهِ ، الْمَرْهُوبِ لِجَلَالِهِ ، الْمَرْغُوبِ إِلَيْهِ فِيمَا عِنْدَهُ ، النَّافِذِ أَمْرُهُ فِي جَميعِ خَلْقِهِ .
شرح : الحَمْد : ستودن ؛ به معنى نيكى كسى گفتن در كارى كه توانايى ترك آن كار نيز داشته باشد .
العِبادة : تعظيم شخصى به قصد عاقبت به خيرى به رخصت بزرگتر ، از آن شخص در آن تعظيم . پس تعظيم كعبه ، عبادت اللَّه تعالى باشد ، نه كعبه ، و تعظيم بُت ، عبادت بُت يا فرمايندهء آن باشد ، و پيروى فتواى اهل حق ، عبادت اللَّه تعالى باشد ، نه ايشان ، و پيروى فتواى اهل باطل ، عبادت ايشان و عبادت شيطان و شرك باشد .
القُدْره : توانايى بر هر يك از كردن چيزى و نكردن آن چيز .
الإطاعة : فرمانبردارى .
السُلْطان : غالب بودن بر مملكتى .
الرَّهْبَة : ترس .
الْجَلَال : خالى بودن از نقصان و بَدِى .
الرَّغْبَة : توجّه به سوى چيزى كردن .
النُّفُوذ : گُذرايى . الأْمْر : حادثه ؛ به معنى كارى كه مُعْتَدٌّبِه باشد . و صيغهء « افْعَلْ » و مانند آن را نيز أمر مىنامند ؛ براى اين كه تعلّق نمىگيرد مگر به كارى كه معتدٌّبِه باشد » .
و هر دو ، اين جا مناسب است ؛ چه اشارت است به آيت سورهء يس :
« إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ »
« 1 »
.
الخَلْق : تدبير ، و تدبير كرده شده ؛ و هر دو ، اين جا مناسب است .
يعنى : ستايش مر خداى تعالى راست كه ستوده شده است براى نعمتش ، عبادت كرده شده است براى قدرتش .
هامش
( 1 ) . يس ( 36 ) : 82 .