مثبت و امرى عبادى آن را سركوب نمايند و به مدار عبادت و تقوا بازگردانند .
عمل خلاف در قلب اثر مىگذارد و قلب را كدر و تاريك مىكند و مادامى كه اثر عمل باقى است قلب گرفته و منقبض است و سالك براى جبران عمل خلاف ، به برنامهء خير مبادرت مىكند و از خدا مىخواهد كه از او بگذرد و از قلبش رفع كدورت كند .
سالك اگر متوجه اعمال خلاف نباشد و محاسبه نداشته باشد و سيّئات را با حسنات جبران نكند ، سيّئات رو به فزونى مىرود و كدورت قلب زياد مىشود و كار به جايى مىرسد كه اثر سوء اعمال خلاف ، او را سرد و از سير و سلوك باز مىدارد و در اين موقع حال طلب هم از او گرفته مىشود و ديگر رغبتى براى او نسبت به اعمال خير و صواب نيست .
تاجر و كاسب براى اين كه حساب سرمايهء خود را داشته باشند چند دفتر دارند ، دفتر باطله ، دفتر روزنامه ، دفتر كل ، دفتر صندوق ، دفتر انبار ، دفتر اموال و بعضى دفاتر ديگر ، يك تاجر حسابى همهء اين دفاتر را دارد ، براى اين كه حساب او روشن باشد .
دفتر صندوق صادرات و واردات نقدى را نشان مىدهد ، دفتر انبار صادرات و واردات جنسى را ، دفتر كلّ بدهكارى و بستانكارى را ، دفتر روزنامه عمليّات روزانه را .
يك صفحه در دفتر كل سود و زيان در آن ثبت مىگردد ، اين صفحه نشان مىدهد تاجر در چه حال است ، تاجر وقتى ببيند زيان بر سود غلبه دارد و بدهكارى نسبت به بستانكارى افزون است چقدر مضطرب مىگردد ؟
سالك نيز بايد مانند تاجر همه نوع حساب داشته باشد ، حساب چشمش حساب گوشش و حساب زبان و قلبش و حساب دست و پايش برايش معلوم
عرفان اسلامى ( شرح مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة المنسوب للإمام الصادق ع) (فارسى) — صفحة 232
مساهمون: شيخ حسين انصاريان
ص٢٣٢