عظمت خالق و حقارت مخلوق
در مكتب انبيا آن چنان بايد با حضرت حق آشنا گردى كه همانند خود انبيا ، خداوند در عرش درونت برتر و عظيمتر از هر چيز و همه عالم در برابر ديدهء سرت كوچك و ناچيز آيد ، به عبارت ديگر او را با زحمت تحصيل معرفت و عمل صالح درونت تجلّى دهى و غير او را مگذارى از مرز ديدهء سرت بگذرد كه اگر مظاهر فريباى دنيا از ديده بگذرد و به دل راه پيدا كند تو را به اسارت مىكشد ، نشنيدهاى كه حضرت مولا در وصف عاشقان اللّه فرموده است :
عَظُمَ الْخالِقُ فى انْفُسِهِمْ فَصَغُرَ ما دونَهُ فى اعْيُنِهِمْ « 1 » .
آنچه در دنياى جان آنان بزرگ است فقط خداست ، و هر چه جز او باشد در ديدهء آنان و تماشاگه آنان كوچك است .
به خاطر درك عظمت دوست است كه فريب هيچ برنامهاى را نمىخورند و شيئى از اشيا چه جاندار ، چه بىجان كمترين اثرى در آن بزرگوران نمىگذارد .
عبادت و بندگى براى ارتقاى انسان
انبياى عظام الهى تكاليف و مسؤوليتهايى را تحت عنوان عبادت و بندگى بر انسان واجب كردند تا وى را از بركت عبادت از مقام حيوانى به مقام بلند ملكوتى ارتقا دهند ؛ زيرا راه ارتقايى براى انسان جز از طريق انجام تكاليف عبادى وجود ندارد .
هامش
( 1 ) - نهج البلاغة : خطبهء 193 ؛ بحار الأنوار : 64 / 315 ، باب 14 ، حديث 50 .