چيزهايى فزاينده است كه اندك آن از فزونى آن بهتر مىباشد « يعنى دنبال دنيا يا معارف و معلومات كمارزش است » .
آن گاه نيز كه از آب گنديده و لجنزار دنيا سيراب گشت و مطالب بىفايدهاى را اندوخت و در ميان مردم بر كرسى قضا و داورى نشست تا به اصطلاح به حل و فصل مشكلات بپردازد و درصدد جبران لغزشهاى ديگران برآيد ، اگر با مطالب پيچيده و مهمّى مواجه گردد ، اراجيفى را با استمداد از رأى و نظر شخصى مىپردازد و سپس براساس آن حكم و فرمان قطعى صادر مىكند !
پس بنابراين چنين فردى در امر شبههبافى و لغزشپردازى و ياوهسرايى هم چون عنكبوتى است كه تاروپودى سست مىتند و نمىداند كه آيا طريق صواب و راه حق را مىپيمايد و يا دچار اشتباه مىباشد .
او نبايد چنين تصور كند كه نسبت به آنچه دربارهء آنها حسّ پذيرش ندارد ، از علم و آگاهى برخوردار نيست ، لذا چنين شخصى جز معتقدات خويش روش و شيوهاى به رسميّت نمىشناسد .
اگر او چيزى را با چيزى قياس كند و آنها را با معيارهاى سليقهء شخصى با هم بسنجد و نتيجهء باطلى از رهگذر آن به دست آرد ، در عين حال از رأى و نظر شخصى خود هراسى ندارد و آن را تكذيب نمىكند .
و چنانچه مطلبى از نظر او تاريك و مبهم باشد ، به خاطر جهل و ناآگاهى نسبت به آن در اخفا و كتمان آن مىكوشد تا به وى نگويند نمىداند و با وجود اين اظهار نظر كرده ، حكم و فتوا صادر مىكند .
او را بايد كليد تمام تيرگىها و نادانىها دانست و ابواب جهل و بىاطلاعى را در برابر ديدگان جامعه مىگشايد و سخت مرتكب اشتباه مىگردد و در وادى بىخبرىها كوركورانه گام برمىدارد و از آنچه كه بدان آگاهى ندارد پوزشخواهى
عرفان اسلامى ( شرح مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة المنسوب للإمام الصادق ع) (فارسى) — صفحة 431
مساهمون: شيخ حسين انصاريان
ص٤٣١