زيادى مهلت داد و به ايشان نيكى كرد و از عذاب دردناك ترساندشان و به نعمتهاى ابدى بهشت وعده داد ، ولى از خواب غفلت بيدار نشدند .
اى بندگان خدا ! از گناهان هلاك كننده و از عيوبى كه خدا را به خشم آورد دورى كنيد ، اى دارندگان ديدههاى بينا و گوشهاى شنوا و تن سالم و مال دنيا ! آيا جاى هيچ گريزى يا پناهى يا فرار و بازگشتى از عذاب الهى هست يا نيست ؟
چگونه بازگشته ، به كجا بازگرديد ، به چه چيز فريفته مىشويد ، بهرهء هر يك از شما از زمين به اندازهء درازى و پهناى قامت اوست ، با رخسار خاك آلوده .
اكنون اى بندگان خدا ! فرصت را غنيمت شمريد تا وقتى كه ريسمان مرگ رهاست و گلوى شما را نگرفته و روح در بدنتان هست ، در اين زمان كه موقع هدايت و رستگارى است و بدنها راحت و اجتماع فراوان و مهلت زندگانى و اراده و اختيار برقرار و موقع توبه و بازگشت و مجال انجام حاجت و نيازمندى باقى است . براى آخرت فكرى كنيد و براى زاد و توشه جهت جهان بعد قدمى برداريد ، پيش از آن كه فرصت از دست برود و جايگاهتان گور شود و ترس از بيرون رفتن جان و رسيدن مرگ و پيش آمدن عذاب به كيفر معاصى ، در برابرتان آشكار گردد .
سيد رضى مىگويد :
در خبر وارد شده : وقتى اميرالمؤمنين عليه السلام اين خطبه را بيان فرمود ، بدنها به لزره درآمد و چشمها گريان شد و دلها به اضطراب و نگرانى افتاد ! « 1 » !
خطبهء 221
حضرت على عليه السلام در قسمتى از خطبهء 221 براى عبرتگيرى مردم مىفرمايد :
هامش
( 1 ) - نهج البلاغة : خطبهء 83 .