مىدهد مگر زمانى كه پروردگارم رحم كند ؛ زيرا پروردگارم بسيار آمرزنده و مهربان است .
سوم : هواى تن را و آنچه او خواهد و اندرين جهان هر كه به راحت بود بدان جهان رنج برد چنان كه گفت حق تعالى :
[ أَ رَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ ]
« 1 » .
آيا كسى كه هواى [ نفسش ] را معبود خود گرفته ديدى ؟
چهارم : دنيا را و آنچه او خواهد دست بازدارى كه دنيا از تو خدمت خواهد و فراموشى آخرت خواهد ، قوله تعالى :
[ فَأَمَّا مَنْ طَغى * وَ آثَرَ الْحَياةَ الدُّنْيا * فَإِنَّ الْجَحِيمَ هِيَ الْمَأْوى ]
« 2 » .
و اما كسى كه طغيان و سركشى كرده * و زندگى دنيا را [ بر زندگى ابد و جاويد آخرت ] ترجيح داده ، * پس بىترديد جايگاهش دوزخ است .
پس چون بندهء عارف ، اين چيزها را از ميان برداشت ، حلاوت معرفت يافت ، پس هر كه با ابليس صحبت كند از هاويه نرهد كه با خداوند صحبت كند از اين همه برهد .
نظر سالكان راه در مسئلهء زهد
در اين مسئله بسيارى از حقيقت دانان و واقع بينان ، نظريات پر ارزشى دارند ، نقل نظر همهء آنان از حوصلهء اين نوشتار بيرون است ، تنها تلفيقى از نظريات غزالى
هامش
( 1 ) - فرقان ( 25 ) : 43 .
( 2 ) - نازعات ( 79 ) : 37 - 39 .