و خداست كه روح [ مردم ] را هنگام مرگشان به طور كامل مىگيرد و روحى را كه [ صاحبش ] نمرده است نيز به هنگام خوابش [ مىگيرد ] .
چه بسيار كسانى كه خوابيدند و بيدار نشده ، تا روز قيامت سر بر نداشتند ، پس اميد برگشتن به دنيا دوباره نداشته باشد مگر به تفضل جديدى از حضرت حق جل و علا و در بر گردانيدن روح او را به بدن به لسان حال :
[ قالَ رَبِّ ارْجِعُونِ * لَعَلِّي أَعْمَلُ صالِحاً فِيما تَرَكْتُ ]
« 1 » .
پروردگارا ! مرا [ براى جبران گناهان و تقصيرهايى كه از من سر زده به دنيا ] بازگردان ؛ * اميد است در [ برابر ] آنچه [ از عمر ، مال و ثروت در دنيا ] واگذاشتهام كار شايستهاى انجام دهم .
لهذا چون از خواب برخيزد ، اولًا متذكر نعمت اعادهء روح كه به منزله حيات تازهاى است از حضرت حق جلّ و علا شده ، حمد و شكر الهى بر اين نعمت چنان كه فرموده و سجده شكرى بر اين نعمت چنانكه حضرت رسول صلى الله عليه و آله فرمود ادا نموده ، ملتفت آن شود كه چندين هزارها اين خواهش را از او درخواست نموده و به غير از :
[ كَلَّا إِنَّها كَلِمَةٌ هُوَ قائِلُها ]
« 2 » .
[ به او مىگويند : ] اين چنين نيست [ كه مىگويى ] بدون ترديد اين سخنى بىفايده است كه او گوينده آن است .
جوابى نشنيدهاند .
هامش
( 1 ) - مؤمنون ( 23 ) : 99 - 100 .
( 2 ) - مؤمنون ( 23 ) : 100 .