تاكنون ميليونها مكتب و راه براى بشر به وجود آوردهاند و روز به روز بر گمراهى اين موجود شريف افزودهاند .
مگر وحى چه مىگويد كه كثيرى از فرزندان آدم از آن روىگردان شدهاند ؟ وحى مىگويد : همانطورى كه در امور مادى احتياج به كمك داريد ، در امور معنوى هم نيازمند كمك هستيد ، مىگويد : بياييد عقل خود را در ارتباط با عقل مطلق عالم قرار دهيد ، تا از سعادت دو دنيا بهرهمند شويد !
آمدن كتب آسمانى ، بعثت انبيا بزرگ الهى ، امامت امامان همه و همه براى كمك دادن به عقل بشر بود ؛ براى اين بود كه عقل اين موجود را به بلوغ واقعى خودش برسانند ، فرار از وحى و دين خدا در حقيقت فرار از سعادت و خوشبختى است .
بدون ترديد اگر عقل جزئى با وحى ارتباط نگيرد ، بسيارى از امور كه در راه سعادت انسان ، پايه و ريشهاند براى انسان مجهول خواهد ماند ، در آن صورت از انسان ، توقّع بزرگى و كرامت نمىتوان داشت .
آنان كه با وحى سر و كار ندارند ، پردهاى ضخيم از جهل به روى صورت زيباى عقل كشيدهاند و او را از ديد وسيع محروم نموده و خود را آلت دست هوى و هوس و شياطين جنّى و انسى كردهاند !
آنان كه با وحى ارتباط ندارند ، نسبت به قسمتى از علل سعادت و شقاوت جاهلاند ؛ در اين صورت با اين كه از عقل جزئى و علم بهرهمندند ، جاهلاند و حضرت صادق عليه السلام مىفرمايد : وَعَقْلَهُ عَنِ الْجَهْلِ فَقَدْ دَخَلَ فى ديوانِ الْمُنْتَبِهينَ .
هركس عقلش را از جهل معالجه كند ، جزء بيداران خواهد بود .
و معالجه عقل از جهل و به تعبير ديگر علاج ديد محدود عقل ، فقط در ارتباط دادن او به وحى ميسّر است و بس .
عرفان اسلامى ( شرح مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة المنسوب للإمام الصادق ع) (فارسى) — صفحة 288
مساهمون: شيخ حسين انصاريان
ص٢٨٨