شد ، كسى كه نفس را و موقعيّت و جايگاه عالىاش را در خلقت نمىشناسد ، خطّى جز خطّ ظواهر و خطى جز خط شهوات نخواهد داشت .
دانشمند بزرگ مصرى در كتاب جاهليّت قرن بيستم در بخش گرفتار بودن بشر به جاهليّت به خصوص نسبت به جايگاه خود در خلقت ، مىگويد :
از نشانههاى مشترك جاهليّت امروز با ديروز ، سرازير شدن در مسير شهوات است و اگرچه اسباب و موجبات اين امر در نهاد فطرت خود آدمى نهفته است ، ولى اين حالت در اثر دور ماندن از آيين خدا رخ مىدهد .
شك نيست كه شهوات براى انسان امرى خوشايند است ، چنان كه قرآن كريم در اينباره فرموده است :
[
زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَواتِ مِنَ النِّساءِ وَ الْبَنِينَ وَ الْقَناطِيرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَ الْفِضَّةِ وَ الْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَ الْأَنْعامِ وَ الْحَرْثِ ذلِكَ مَتاعُ الْحَياةِ الدُّنْيا . . . ]
« 1 »
.
محبّت و عشق به خواستنىها [ كه عبارت است ] از زنان و فرزندان و اموال فراوان از طلا و نقره و اسبان نشاندار و چهارپايان و كشت و زراعت ، براى مردم آراسته شده است ؛ اينها كالاى زندگىِ [ زودگذرِ ] دنياست .
در اين آيه رؤوس مطالب انسانى و اصول شهوات نفسانى از قبيل زنان وفرزندان وذخائر زر و سيم و اسبهاى سبكخيز و ساير چهارپايان و كشت و زرع را بيان كرده و آن گاه تذكر داده است كه اين امور ، سرمايه و متاع زندگى دنياست .
شك نيست كه وجود اين امور براى زندگى بشر ضرورى است و آدمى بدون استفاده از آن قادر به انجام وظيفهء خلافت خدا در زمين نيست و به همين جهت
هامش
( 1 ) - آل عمران ( 3 ) : 14 .