آن را بجاى آر ، اگر گمراهى بود از آن دست بردار .
وَفى الْخَبَرِ ، يَنْبَغى أَنْ يَكُونَ لِلْعاقِلِ أَرْبَعَ ساعاتٍ : ساعَةٌ يُحاسِبُ فيها نَفْسَهُ « 1 » .
در خبر آمده كه عاقل بايد داراى چهار ساعت باشد : يكى از آنها ساعتى است كه در آن بايد به حساب خويش برسد .
عَنْ مَيْمُونِ بْنِ مِهْران أَنَّهُ قالَ : لا يَكُونُ الْعَبْدُ مِنَ الْمُتَّقينَ حَتّى يُحاسِبَ نَفْسَهُ أَتَمَّ مِنْ مُحاسَبَةِ شَريكِهِ ، وَالشَّريكانِ إِنَّما يَتَحاسَبانِ بَعْدَ الْعَمَلِ « 2 » .
ميمون بن مهران [ ظاهراً از نبىّ اكرم صلى الله عليه و آله ] نقل مىكند كه حضرت فرمود : عبد از گروه پرهيزكاران نيست مگر به حساب نفس برسد ، آنهم كاملتر از كسى كه به حساب شريكش مىرسد ، كه دو شريك به طور طبيعى به حساب خود بعد از عمل مىرسند . ( اما عبد با تقوا قبل از عمل به حساب خود رسيده و بعد از عمل هم در حساب و در نگرانى است ) .
عَنِ الصَّادِقِ عليه السلام : أَقْصِرْ نَفْسَكَ عَمّا يَضُرُّها مِنْ قَبْلِ أَنْ تُفارِقَكَ ، وَاسْعَ فى فَكاكِها كَما تَسْعى فى طَلَبِ مَعيشَتِكَ فَإِنَّ نَفْسَكَ رَهينَةٌ بِعَمَلِكَ « 3 » .
امام صادق عليه السلام فرمود : جلوى نفس را قبل از جدايى از بدن ، از آنچه برايش زيانبار است بگير و در آزادى آن همچنان كه براى معيشت فعاليت مىكنى بكوش ، كه نفست در گرو عمل تو است .
با توجّه به اين آيات و روايات ، خردمندان به نفس مهلت گناه نمىدادند و نيز نمىگذاشتند خيرى گرچه كوچك باشد از دست نفس برود ! و اينك :
هامش
( 1 ) - محجّة البيضاء : 8 / 165 ، كتاب المراقبة والمحاسبة .
( 2 ) - محجّة البيضاء : 8 / 165 ، كتاب المراقبة والمحاسبة .
( 3 ) - الكافى : 2 / 455 ، باب محاسبة العمل ، حديث 8 ؛ محجّة البيضاء : 8 / 166 ، كتاب المراقبة والمحاسبة .