دادى است و اين نابودى ، معلول هواپرستى انسان و متابعت او از شياطين درونى و برونى است . هنگامى كه انسان در تمام شؤون حيات ، دچار افراط و تفريط شد و از جادّهء اعتدال و صراط مستقيم بيرون رفت و جز حاكميّت طاغوت و شهوت و شكم و مال و منال و دنيا و ماديّت چيزى را قبول نكرد ، مشاهدهء آيات و آثار الهى و شنيدن كلمات حق از زبان انبيا و امامان نفعى به حال او ندارد و همين است معناى : [
لَهُمْ قُلُوبٌ لا يَفْقَهُونَ بِها ]
و چنين انسانهايى از چهارپايان گمراهتر و در حقيقت اهل غفلتاند ؛ غفلتى كه علت هلاك آنان و موجب قرار گرفتنشان در عذاب دوزخ قيامت است .
انسان اگر با اتصال به وحى و اجراى دستورات الهى ، از بند مادّهپرستى آزاد گردد و از مرض خطرناك غفلت برهد و زندگى خود را بر بيدارى و هشيارى و توجّه بنا نهد ، از تمام موجودات عالم برتر مىگردد .
عبداللّه بن سنان مىگويد :
از حضرت صادق عليه السلام پرسيدم : ملائكه بالاترند يا بنىآدم ؟ فرمود : اميرالمؤمنين على بن ابىطالب عليه السلام مىگفت : خداوند در ملائكه عقل بدون شهوت قرار داده و در حيوانات شهوت بدون عقل گذاشت و در بنىآدم عقل و شهوت قرار داد ؛ كسى كه عقلش بر شهوتش حاكم شود از ملائكه بهتر است و كسى كه شهوتش بر عقلش غلبه كند از بهائم بدتر است « 1 » .
عذاب الهى به خاطر غفلت
إِنَّ الَّذِينَ لا يَرْجُونَ لِقاءَنا وَ رَضُوا بِالْحَياةِ الدُّنْيا وَ اطْمَأَنُّوا بِها وَ الَّذِينَ هُمْ
هامش
( 1 ) - علل الشرايع : 1 / 4 ، باب 6 ، حديث 1 ؛ بحار الأنوار : 57 / 299 ، باب 39 ، حديث 5 .