نمىدهند تا ساعتى به فراغت فكر كند و به حال و مآل خود بينديشد ، پس منبع بدبختى تودهء ملت ، فساد اخلاق و بىدينى و بىهمه چيزى طبقات عالى كه زمام امور اقتصادى و دينى و اجتماعى را در دست دارند مىباشند .
بنابراين بايد قبول كرد كه نه كشفيّات و تحقيقات علوم طبيعى و نه ماشينآلات و اختراعات و ترقّيات فنى و تكنيكى هيچ كدام مستقيماً سبب بدبختى نيستند ، بلكه سوء استعمال آنها در نتيجهء فقدان حسّ ديانت و مكارم اخلاقى ، اين حال دلخراش بدبختى را توليد كرده است .
كارخانه و ماشين و دستگاه و موتور و آهن و غيره كه داراى جان و اراده و فهم نيستند ، نمىتوانند به خودى خود كسى را خوشبخت و يا بدبخت كنند ، بلكه كسانى مسؤول بدبختى مردم هستند كه اين وسايل ترقى را در راه منافع شخصى غير مشروع خود به كار مىاندازند و اين وسايل آسايش و ترقى را مبدّل به آلت مرگ و هلاك مىسازند !
چنان كه هواپيما يكى از بزرگترين و مفيدترين اختراعات قرن كنونى است كه مملكتها را به هم نزديك و ملّتها را با هم آشنا و مرتبط و مسافتهاى دراز را كوتاه مىسازد ، ولى اگر اينها را براى مقاصد جنگى و حمل و نقل آلات كشتار به كار برند و اسباب هلاك و مرگ قرار دهند ، تقصير در آنها نيست بلكه بر گردن كسانى است كه آنها را در اين راه بد به كار مىبرند .
اگر برعكس ، اين وسايل نقليّهء هوايى را براى حمل آذوقه و ارزاق و محصولات تجارتى و فلاحتى و مسافرتهاى شخصى به كار برند ، البته خدمت بزرگى به اوضاع اقتصادى و رفع قحطى و گرسنگى و تأمين خوشحالى و آسايش ملّتها خواهد شد ، همينطور است ساير ماشينآلات و اختراعات و ترقّيات فنّى كه روز به روز بر شمار آنها افزوده مىشود .
عرفان اسلامى ( شرح مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة المنسوب للإمام الصادق ع) (فارسى) — صفحة 145
مساهمون: شيخ حسين انصاريان
ص١٤٥